Niniejszy podręcznik wychodzi naprzeciw zapotrzebowaniu i w miarę możliwości przedstawia stan wiedzy z zakresu metod określania skrawalności materiałów. W rozdziale pierwszym zdefiniowano podstawowe pojęcia z dziedziny skrawalności metali i skrawności materiałów narzędziowych oraz omówiono kryteria i wskaźniki charakteryzujące skrawalność. W rozdziale drugim omówiono zagadnienia termodynamiki skrawania, które nie mają jeszcze bogatej literatury. Rozdział trzeci zawiera szczegółowe omówienie skrawalności różnych gatunków stali, żeliwa i stopów metali. Rozdział czwarty dotyczy metod doświadczalnego określania skrawalności. Rozdział piąty poświęcono monitorowaniu i prognozowaniu skrawalności za pomocą sztucznych sieci neuronowych, ich projektowaniu i optymalizacji, oraz podano opisy kilku wybranych programów sztucznych sieci neuronowych. 
Książka przeznaczona jest dla studentów wydziałów mechanicznych politechnik i inżynierów technologów obróbki skrawaniem. Powstała ona przy znacznej pomocy opiniodawców prof. J. Darlewskiego z Politechniki Śląskiej i J. Gawlika z Politechniki Krakowskiej, którym w tym miejscu serdecznie za to dziękuję. Dziękuję także dr. inż. Bogusławowi Dembińskiemu za wydatną pomoc podczas redagowania książki. 

Spis treści:

Przedmowa 
Wykaz ważniejszych symboli i oznaczeń 
 
1. Pojęcie skrawalności metali 
1.1. Skrawalność metali 
1.2. Kryteria i wskaźniki charakteryzujące skrawalność metali 
1.3. Rola narzędzia skrawającego w procesie skrawania 
 
2. Termomechanika procesu skrawania 
2.1. Praca skrawania 
2.2. Dynamiczna teoria morfogenezy 
2.3. Obszary nieokreślonego formowania wióra 
2.4. Niemonotoniczność funkcji okresu trwałości ostrza 
2.5. Zastosowanie teorii zbiorów rozmytych do określania okresu trwałości ostrza 
2.6. Modelowanie i nadzorowanie procesu skrawania 
 
3. Skrawalność stopów metali 
3.1. Skrawalność stali 
3.1.1. Wpływ składu chemicznego na skrawalność stali 
3.1.2. Wpływ obróbki cieplnej na strukturę i skrawalność stali 
3.1.3. Skrawalność różnych gatunków stali 
3.2. Skrawalność żeliwa 
3.2.1. Wpływ składu chemicznego na skrawalność żeliwa 
3.2.2. Wpływ obróbki cieplnej na skrawalność żeliwa 
3.2.3. Wpływ naskórka odlewniczego 
3.3. Skrawalność stopów żarowytrzymałych 
3.3.1. Skrawalność stopów na osnowie niklu 
3.3.2. Skrawalność stopów na osnowie kobaltu 
3.3.3. Skrawalność tytanu i jego stopów 
3.4. Skrawalność stopów lekkich 
3.4.1. Skrawalność stopów aluminium 
3.4.2. Skrawalność stopów magnezu 
3.5. Skrawalność miedzi i jej stopów 
3.5.1. Skrawalność miedzi 
3.5.2. Skrawalność mosiądzów 
3.5.3. Skrawalność brązów 
3.6. Skrawalność stopów cynku 
 
4. Doświadczalne metody określania skrawalności metali 
4.1. Metody pomiaru siły skrawania 
4.2. Zasada określania skrawalności materiałów wg metody skrawania ze stałą wartością posuwowej siły skrawania 
4.3. Metody pomiaru temperatury skrawania 
4.3.1. Metoda barw nalotowych 
4.3.2. Metoda termokolorów 
4.3.3. Metoda kalorymetryczna 
4.3.4. Metoda obcego termoelementu 
4.3.5. Metoda półobcego termoelementu 
4.3.6. Metoda dwunarzędziowa 
4.3.7. Metoda jednonarzędziowa 
4.3.8. Metoda radiacyjna termowizji 
4.4. Metody badania ścierności materiałów 
4.4.1. Metoda Feldsztejna 
4.4.2. Metoda badania ścierności za pomocą izotopów promieniotwórczych 
4.5. Metody badania trwałości ostrza 
4.5.1. Metoda toczenia wzdłużnego 
4.5.2. Metoda badania intensywności zużycia ostrza 
4.5.3. Metoda toczenia promieniowego 
4.5.4. Metoda badania trwałości ze wzrastającą prędkością skrawania 
4.5.5. Metoda wcinania promieniowego 
4.5.6. Metoda wiercenia i przecinania 
4.5.7. Metoda Volvo 
4.6. Metody pomiaru zużycia ostrza 
4.6.1. Pomiar zużycia ostrza na powierzchni przyłożenia 
4.6.2. Pomiar zużycia na powierzchni natarcia 
4.6.3. Pomiar skrócenia ostrza 
4.7. Badania skrawalności z uwagi na chropowatość powierzchni 
4.7.1. Jakość powierzchni 
4.7.2. Metody pomiaru chropowatości i falistości 
4.8. Badania przewodnictwa cieplnego 
4.9. Ocena skrawalności na podstawie tworzącego się wióra 
4.9.1. Kształt wióra 
4.9.2. Pomiar współczynnika spęczania wióra 
4.10. Metody badań właściwości warstwy wierzchniej 
4.10.1. Metody pomiaru naprężeń 
4.10.2. Metody pomiaru umocnienia materiału 
4.10.3. Metody obserwacji odkształceń plastycznych w procesie skrawania 
4.11. Metody metalograficzne 
 
5. Prognozowanie skrawalności metali 
5.1. Sieci neuronowe 
5.1.1. Wprowadzenie do teorii działania sztucznych sieci neuronowych 
5.1.2. Model sztucznego neuronu 
5.1.3. Struktura połączeń 
5.1.4. Wagi połączeń 
5.1.5. Reguła Hebba 
5.1.6. Reguła Delta 
5.1.7. Jednokierunkowe sieci wielowarstwowe 
5.1.8. Algorytm wstecznej propagacji błędu 
5.1.9. Trening sieci 
5.1.10. Inicjowanie wartości wag 
5.1.11. Dobór parametrów uczenia 
5.1.12. Kryteria zakończenia treningu 
5.1.13. Testowanie sieci 
5.2. Algorytmy genetyczne 
5.2.1. Metody optymalizacji sieci neuronowych i algorytmy genetyczne 
5.2.2. Klasyczny algorytm genetyczny 
5.2.3. Hybrydowy algorytm genetyczny 
5.3. Zasady konstrukcji sieci neuronowych na potrzeby obróbki skrawaniem 
5.4. Wskaźniki skrawalności jako dane wejścia/wyjścia sieci neuronowych 
5.5. Identyfikacja zużycia ostrza 
5.6. Identyfikacja chropowatości powierzchni 
5.7. Inne przykłady zastosowania sieci neuronowych 
5.8. Krótki przegląd oprogramowania 
5.8.1. Program FLiNN 
5.8.2. Program FIDE 
5.8.3. Pakiet Fuzzy Logic Toolbox w programie MATLAB? 
5.8.4. Program FIexTool 
5.8.5. Program Evolver 
5.8.6. Rodzima programów ORKA 
 
Literatura