Pierwszy tom podręcznika akademickiego omawia główne nurty teoretyczne psychoterapii (psychoanaliza, podejście poznawczo-behawioralne, humanistyczno-egzystencjalne, systemowe) i znaczące szkoły (m.in. NLP, podejście ericksonowskie, bioenergetyka, psychologia transpersonalna i zorientowana na proces); przybliża proces psychoterapii, ważniejsze zjawiska występujące w psychoterapii oraz techniki głównych nurtów i inne techniki terapeutyczne (muzykoterapia, psychodrama, wizualizacje, analiza marzeń sennych).

Spis treści:

Wstęp (Lidia Grzesiuk) 
 
Część pierwsza 
NURTY TEORETYCZNE 1 SZKOŁY PSYCHOTERAPII 
 
Wprowadzenie. Klasyfikacja nurtów psychoterapii (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
 
Rozdział 1. PSYCHOANALIZA 
1.1. Definicje psychoanalizy (Zbigniew Sokolik) 
1.2. Powstanie i rozwój psychoanalizy (Zbigniew Sokolik) 
1.3. Podstawowe pojęcia psychoanalizy (Zbigniew Sokolik) 
1.4. Czynniki leczące w psychoanalizie (Zbigniew Sokolik) 
1.5. Technika i praktyka psychoanalizy (Zbigniew Sokolik) 
1.5.1. Wskazania do psychoanalizy 
1.5.2. Przebieg sesji psychoanalitycznej 
1.5.3. Rola psychoanalityka 
1.5.4. Analizowanie snów i fantazji 
1.5.5. Psychoanaliza czynności pomyłkowych 
1.6. Szkoły psychoanalityczne (Zbigniew Sokolik) 
1.6.1. Szkoła klasyczna Zygmunta Freuda 
1.6.2. Szkoła francuska - Jacques'a Lacana 
1.6.3. Szkoła angielska Melanie Klein 
1.6.4. Szkoła amerykańska psychologii ego i teorii relacji z obiektem 
1.6.5. Inne szkoły psychoanalizy 
1.7. Terapie pochodzące od psychoanalizy (Zbigniew Sokolik) 
1.8. Neopsychoanaliza (Zbigniew Sokolik) 
1.9. Psychologia i psychoterapia integralna Junga (Zenon Waldemar Dudek, Zbigniew Sokolik) 
1.9.1. Struktura psychiki. Archetypy 
1.9.2. Rozwój osobowości. Ego, libido i funkcje świadomości 
1.9.3. Fazy terapii 
1.9.4. Interpretacja symboli. Aktywna wyobraźnia i amplifikacja 
 
Rozdział 2. TERAPIA BEHAWIORALNO-POZNAWCZA 
2.1. Terapia behawioralna (Jadwiga Rakowska) 
2.1.1. Koncepcja powstawania zaburzeń psychicznych 
2.1.2. Koncepcja terapii 
2.1.3. Praktyka terapii 
2.2. Behawioralna terapia poznawcza (Jadwiga Rakowska) 
2.2.1. Koncepcja powstawania zaburzeń psychicznych 
2.2.2. Koncepcja terapii 
2.3. Sposób rozumienia i przyczyny zjawiska oporu (Jadwiga Rakowska) 
2.4. Terapia indywidualna zaburzeń u osób dorosłych (Jadwiga Rakowska) 
2.4.1. Zaburzenia lękowe 
2.4.2. Depresja 
2.4.3. Zaburzenia odżywiania 
2.4.4. Uzależnienia 
2.4.5. Schizofrenia 
2.4.6. Parafilie 
2.4.7. Zaburzenia osobowości 
2.5. Terapia osób dorosłych nastawiona na rozwiązywanie problemów interpersonalnych (Jadwiga Rakowska) 
2.5.1. Problemy małżeńskie 
2.5.2. Dysfunkcje seksualne 
2.6. Terapia zaburzeń u dzieci i młodzieży (Jadwiga Rakowska) 
2.6.1. Rola środowiska społecznego w diagnozie i terapii 
2.6.2. Rola poziomu rozwoju funkcji poznawczych 
2.6.3. Lęk 
2.6.4. Depresja 
2.6.5. Zachowania impulsywne i deficyty uwagi 
2.6.6. Zachowania agresywne i antyspołeczne 
2.6.7. Otyłość 
2.6.8. Autyzm 
2.6.9. Stres 
2.6.10. Ilustracja interwencji behawioralnej i poznawczej 
 
Rozdział 3. TERAPIA HUMANISTYCZNO-EGZYSTENCJALNA 
3.1. Humanistyczna koncepcja zaburzeń psychicznych (Urszula Jakubowska) 
3.2. Terapia Carla Rogersa skoncentrowana na osobie (Urszula Jakubowska) 
3.2.1. Koncepcja ?ja" i mechanizm powstawania zaburzeń psychicznych 
3.2.2. Koncepcja leczenia 
3.3. Psychoterapia Gestalt (Urszula Jakubowska) 
3.3.1. Koncepcja postaci i mechanizm powstawania zaburzeń psychicznych 
3.3.2. Koncepcja leczenia 
3.4. Terapia sensu (logoterapia) Victora Frankla (Urszula Jakubowska) 
3.5. Terapia egzystencjalna Ronalda Lainga (Urszula Jakubowska) 
 
Rozdział 4. TERAPIA SYSTEMOWA 
4.1. Kształtowanie się i istota podejścia systemowego (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
4.2. Podejście komunikacyjne: szkoła z Palo Alto i szkoła mediolańska (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
4.3. Terapia strukturalna Salvadora Minuchina (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
 
Rozdział 5. STUDIA PRZYPADKÓW 
5.1. Wprowadzenie (Urszula Jakubowska) 
5.2. Psychoanaliza (Zbigniew Sokolik) 
5.2.1. Problemy zgłaszane przez pacjenta 
5.2.2. Dane biograficzne 
5.2.3. Psychoanaliza 
5.3. Terapia behawioralno-poznawcza - według Vitkusa (Urszula Jakubowska) 
5.3.1. Problemy zgłaszane przez pacjenta 
5.3.2. Dane biograficzne 
5.3.3. Interpretacja kliniczna, psychoterapia 
5.3.4. Omówienie 
5.4. Terapia humanistyczna-według Vitkusa (Urszula Jakubowska) 
5.4.1. Problemy zgłaszane przez pacjentkę 
5.4.2. Dane biograficzne 
5.4.3. Interpretacja kliniczna, psychoterapia 
5.4.4. Omówienie 
5.5. Podejście systemowe - na podstawie terapii prowadzonej przez autorkę (Urszula Jakubowska) 
5.5.1. Problemy zgłaszane przez pacjentkę 
5.5.2. Dane biograficzne 
5.5.3. Interpretacja kliniczna, psychoterapia 
5.5.4. Omówienie 
 
Rozdział 6. INNE SZKOŁY PSYCHOTERAPEUTYCZNE 
6.1. Analiza transakcyjna Erica Berne'a (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
6.1.1. Koncepcja powstawania zaburzeń 
6.1.2. Koncepcja leczenia 
6.2. Terapia Ericksonowska (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
6.3. Neurolingwistyczne programowanie (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
6.3.1. Poznawczy model rzeczywistości 
6.3.2. Koncepcja leczenia 
6.4. Terapia krzyku pierwotnego Arthura Janova (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
6.4.1. Koncepcja powstawania zaburzeń 
6.4.2. Koncepcja leczenia 
6.5. Bioenergetyka Alexandra Lowena (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
6.5.1. Założenia systemu terapeutycznego 
6.5.2. Koncepcja leczenia 
6.6. Psychoterapia transpersonalna (Piotr 0laf Żylicz) 
6.6.1. Kształtowanie się i istota psychologii transpersonalnej 
6.6.2. Koncepcje terapeutyczne 
6.7. Psychoterapia Arnolda Mindella zorientowana na proces (Bogna Szymkiewicz) 
6.7.1. Koncepcja ?śniącego ciała" 
6.7.2. Poziomy rzeczywistości 
6.7.3. Źródła i podstawowe założenia psychologii procesu 
6.7.4. Koncepcja i techniki pracy z procesem 
6.8. Podejście eklektyczne (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
6.8.1. Psychoterapia Jamesa Palmera 
6.9. Uwagi końcowe (Lidia Grzesiuk, Urszula Jakubowska) 
 
Rozdział 7. PSYCHOTERAPIA Z PERSPEKTYWY NEUROBIOLOGICZNEJ 
7.1. Biologiczny efekt uczuć i myśli (Sławomir Murawiec) 
7.2. Zmiany funkcji mózgu, czy także jego struktury? (Sławomir Murawiec) 
7.3. Czy tylko mózg odczuwa emocje? (Sławomir Murawiec) 
7.4. Czy biologia człowieka jest ?sztywna"? (Sławomir Murawiec) 
7.5. Psychoterapia a neurobiologia (Sławomir Murawiec) 
7.5.1. Badania biologiczne w psychoterapii 
 
Część druga 
PRZYGOTOWANIE DO PSYCHOTERAPII I JEJ PRZEBIEG 
 
Rozdział 8. PRZYGOTOWANIA DO ROZPOCZĘCIA PSYCHOTERAPII 
8.1. Kontakt (Ewa Trzebińska) 
8.1.1. Więź emocjonalna 
8.1.2. Przekazywanie informacji 
8.1.3. Społeczny aspekt kontaktu 
8.2. Wstępna diagnoza (Ewa Trzebińska) 
8.2.1. Określenie źródła zaburzeń 
8.2.2. Określenie rodzaju zaburzeń 
8.2.3. Motywacja pacjenta do zgłoszenia się na psychoterapię 
8.3. Kontrakt psychoterapeutyczny (Ewa Trzebińska) 
8.3.1. Treść uzgodnień 
8.3.2. Forma uzgodnień 
8.3.3. Strony kontraktu 
8.3.4. Znaczenie kontraktu 
 
Rozdział 9. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PROCESU PSYCHOTERAPII 
9.1. Etapy procesu psychoterapii (Ewa Trzebińska) 
9.1.1. Przygotowanie pacjenta do procesu terapii 
9.1.2. Etap interwencji terapeutycznej i wypadanie pacjenta z terapii 
9.1.3. Końcowy etap terapii 
9.2. Warunki przebiegu psychoterapii (Ewa Trzebińska) 
9.2.1. Czas 
9.2.2. Osoba psychoterapeuty 
9.2.3. Etyka zawodowa 
9.3. Błędy w psychoterapii (Ewa Trzebińska) 
9.3.1. Rodzaje błędów 
9.3.2. Przyczyny błędów 
9.3.3. Wykrywanie i naprawianie błędów 
 
Część trzecia 
PROCESY i ZJAWISKA W PSYCHOTERAPII 
 
Wprowadzenie (Lidia Grzesiuk) 
 
Rozdział 10. DYNAMIKA RELACJI PACJENT - TERAPEUTA 
10.1. Podstawowe formy ustosunkowań pacjenta do psychoterapeuty (Lidia Grzesiuk) 
10.1.1. Zjawisko przeniesienia 
10.1.2. Współpraca psychoterapeutyczna 
10.2. Podstawowe formy ustosunkowań psychoterapeuty do pacjenta (Lidia Grzesiuk) 
10.2.1. Zjawisko przeciwprzeniesienia 
10.2.2. Kontakt psychoterapeuty z pacjentem 
 
Rozdział 11. ZJAWISKO OPORU PACJENTA PRZED ZMIANĄ 
11.1. Poglądy psychoanalityków (Lidia Grzesiuk) 
11.1.1. Zjawisko oporu u pacjentów nerwicowych i głębiej zaburzonych 
11.1.2. Zjawisko i proces przeciwoporu 
11.2. Opór według innych szkół psychoterapii (Lidia Grzesiuk) 
11.2.1. Terapia Gestalt 
11.2.2. Reich i Lowen 
11.2.3. Enright, Erickson, poglądy terapeutów rodzinnych 
 
Rozdział 12. DOŚWIADCZENIE KATHARSIS, ODREAGOWANIE I EKSPRESJA ?JA" 
12.1. Doświadczenie autentycznego ?ja" w terapii Gestalt (Lidia Grzesiuk) 
12.2. Jedność psychiki i ciała według Reicha i Lowena (Lidia Grzesiuk) 
12.3. Ekspresja krzyku pierwotnego według Janova (Lidia Grzesiuk) 
12.4. Odkrywanie ?ja" według Rosenberga i poradnictwo reewaluacyjne Jackinsa (Lidia Grzesiuk) 
 
Rozdział 13. WGLĄD, SAMOPOZNANIE I SCHEMATY POZNAWCZE W TERAPII 
13.1. Proces uświadamiania i zjawisko wglądu (Lidia Grzesiuk) 
13.1.1. Rodzaje wglądu 
13.1.2. Przedmiot wglądu 
13.1.3. Skutki wglądu 
13.2. Znaczenie i modyfikacja schematów poznawczych (Lidia Grzesiuk) 
13.2.1. Myśli automatyczne, błędy w myśleniu i schematy poznawcze w ujęciu Becka 
13.2.2. Inne ujęcia procesów poznawczych w terapii 
 
Rozdział 14. PROCESY WARUNKOWANIA I SPOŁECZNEGO UCZENIA SIĘ W TERAPII 
14.1. Terapia behawioralna (Lidia Grzesiuk) 
14.1.1. Mechanizmy warunkowania klasycznego 
14.1.2. Mechanizmy warunkowania sprawczego 
14.1.3. Zmiana przez modelowanie i naśladowanie 
14.2. Inne szkoły psychoterapeutyczne (Lidia Grzesiuk) 
14.2.1. Korektywne doświadczenie emocjonalne 
14.2.2. Trening umiejętności społecznych 
14.2.3. Psychoterapia eklektyczna 
14.2.4. Psychoterapia jako okazja do uczenia się 
 
Część czwarta 
PODSTAWOWE TECHNIKI 1 PROCEDURY PSYCHOTERAPII Wprowadzenie (Lidia Grzesiuk) 
 
Rozdział 15. TECHNIKI PSYCHOANALITYCZNE 
15.1. Konfrontacja (Lidia Grzesiuk, Zbigniew Sokolik) 
15.2. Klaryfikacja (Lidia Grzesiuk, Zbigniew Sokolik) 
15.3. Interpretacja (Lidia Grzesiuk, Zbigniew Sokolik) 
15.3.1. Treść interpretacji 
15.3.2. Forma interpretacji 
15.3.3. Czas interpretacji 
15.3.4. Prawdziwe, efektywne i błędne interpretacje 
15.3.5. Analiza pacjentów głębiej zaburzonych 
15.4. Przepracowanie (Lidia Grzesiuk, Zbigniew Sokolik) 
 
Rozdział 16. TECHNIKI BEHAWIORALNO-POZNAWCZE 
16.1. Analiza behawioralna problemu i techniki terapii behawioralnej (Lidia Grzesiuk) 
16.1.1. Techniki warunkowania klasycznego 
16.1.2. Techniki warunkowania sprawczego 
16.1.3. Techniki modelowania, trening asertywności i innych umiejętności społecznych 
16.2. Techniki terapii poznawczej (Lidia Grzesiuk) 
 
Rozdział 17. TECHNIKI PODEJŚCIA HUMANISTYCZNOEGZYSTENCJALNEGO 
17.1. Techniki terapii skoncentrowanej na osobie (Lidia Grzesiuk) 
17.2. Techniki terapii Gestalt (Lidia Grzesiuk) 
 
Rozdział 18. TECHNIKI INNYCH SZKÓŁ PSYCHOTERAPII 
18.1. Techniki bioenergetyki Lowena (Lidia Grzesiuk) 
18.2. Techniki terapii Ericksonowskiej (Lidia Grzesiuk) 
18.3. Techniki NLP (neurolingwistycznego programowania) (Lidia Grzesiuk) 
18.4. Terapia redecyzji (Lidia Grzesiuk) 
 
Rozdział 19. INNE TECHNIKI PSYCHOTERAPII 
19.1. Psychodrama (Elżbieta Galińska) 
19.1.1. Psychodrama jako nowe zjawisko w psychoterapii 
19.1.2. Teorie Moreno leżące u podstaw psychodramy 
19.1.3. Psychodrama jako metoda terapeutyczna 
19.1.4. Inne zastosowania psychodramy 
19.2. Muzykoterapia (Elżbieta Galińska) 
19.2.1. Historia muzykoterapii 
19.2.2. Specyfika muzyki w terapii 
19.2.3. Fizjologiczny mechanizm działania muzyki w terapii 
19.2.4. Psychologiczny mechanizm działania muzyki w terapii 
19.2.5. Współczesna muzykoterapia 
19.2.6. Kierunki teoretyczne muzykoterapii 
19.2.7. Ocena efektywności muzykoterapii 
19.3. Wizualizacja (Lidia Grzesiuk) 
19.3.1. Kreatywna wizualizacja 
19.3.2. Wizualizacja w zastosowaniu do pacjentów chorych somatycznie 
19.3.3. Techniki obrazowania wewnętrznego 
19.4. Analiza marzeń sennych (Zenon Waldemar Dudek) 
19.4.1. Fizjologiczne i psychologiczne rozumienie marzeń sennych 
19.4.2. Psychologiczne koncepcje marzeń sennych 
19.4.3. Psychologiczne funkcje marzeń sennych 
19.4.4. Podmiotowa i przedmiotowa orientacja w interpretacji snów 
19.4.5. Marzenia senne w procesie psychoterapii 
 
Bibliografia 
Indeks nazwisk 
Indeks rzeczowy 
Nota od Wydawcy 
Nota o Autorach