Badano gleby torfowe, które zostały odwodnione w drugiej połowie XIX
w. zabiegami hydrotechnicznymi. W rezultacie tych zabiegów torfowiska
przeszły z fazy akumulacji w fazę decesji, co doprowadziło do powstania
gleb torfowo-murszowych. Głębokie odwodnienie wpłynęło na zmianę masy
torfowej i jej właściwości. Badania prowadzono na glebach
torfowo-murszowych na obszarze Pojezierza Mazurskiego oraz Kotliny
Biebrzańskiej. Wytworzyły się one ze zróżnicowanych genetycznie torfów
niskich: mechowiskowych, turzycowiskowych, szuwarowych i olesowych. W
badanych glebach zachodzą stale procesy mineralizacji masy organicznej.
Stwierdzono wyraźny ubytek węgla organicznego w poziomach murszowych w
stosunku do zalegających pod nimi warstwami torfu. Wyrazem
intensywności procesu mineralizacji azotu jest wąski stosunek C : N w
większości badanych gleb.
Kationowa pojemność wymienna jest zróżnicowana i zależy od
zawartości materii organicznej, popielności odczynu oraz przebiegu
wtórnej humifikacji. Najwyższą kationową pojemnością charakteryzują się
mursze wytworzone z torfów szuwarowych, a najniższą z torfów
mechowiskowych.
Związki humusowe wyekstrahowane z gleb torfowo-murszowych
różniły się udziałem ilościowym poszczególnych frakcji w zależności od
obiektów. Skład jakościowy związków humusowych w decydującym stopniu
zależy od siedliska, uwilgotnienia, natlenienia, dopływu szczątków
organicznych, a w mniejszym stopniu decyduje rodzaj torfu.
Przy głębokim odwodnieniu (Łąki Dymerskie) stosunek CH:CF jest
wysoki, powyżej 3. Wskazuje to na dużą kondensację i polimeryzację
kwasów humusowych powstających w tym środowisku. Wysoki stosunek CH:CF
wskazuje na degradację siedliska.
W siedliskach eutroficznych charakterystycznych dla torfów
szuwarowych i olesowych (Łąki Szymońskie, Biebrza) stosunek CH:CF jest
zbliżony do jedności.
Skład pierwiastkowy kwasów huminowych wskazuje, że ich budowa
odpowiada układom aromatycznym sprzężonym z alifatycznym łańcuchem
zawierającym do 10 atomów węgla.
Największą alifatyczność oraz duży udział azotu w strukturach
wykazują kwasy huminowe wyekstrahowane z torfów szuwarowych i olesowych
z obiektu Łąki Szymońskie.
Spis treści:
Wykaz symboli i skrótów - List of symbols and abbreviations
1. Wstęp i cel pracy
2. Charakterystyka obiektów
3. Metody badań
4. Wyniki badań
4.1. Odczyn i właściwości sorpcyjne
4.2. Zawartość węgla i azotu
4.3. Charakterystyka materii organicznej
4.3.1. Związki próchniczne wydzielone Na4P2O7 + Na2SO4 o pH 7 - frakcja I
4.3.2. Związki próchniczne wydzielone Na4P2O7 o pH 9 - frakcja II
4.3.3. Kwasy huminowe i fulwowe oraz CH:CF
4.3.4. Zawartość kationów w ekstraktach pirofosforanowych (difosforanowych)
4.3.5. Stopień humifikacji
4.4. Właściwości kwasów huminowych
4.4.1. Skład pierwiastkowy
4.4.2. Widma w podczerwieni
4.4.3. Właściwości spektrometryczne
5. Dyskusja
6. Wnioski
Piśmiennictwo
Załącznik 1
Streszczenie |
