W świadomości polskiego społeczeństwa narasta przeświadczenie, że szkoła nie pomaga w pełni rozwijać osobowości poszczególnych jednostek. Taki stan jest jedną z podstawowych przyczyn podejmowania prób modernizacji i doskonalenia systemu oświaty. Towarzyszy mu przekonanie, że o sukcesach edukacji uczniów decyduje w pierwszej kolejności nauczyciel i jego kwalifikacje. Aby w działalności nauczyciela mogły zachodzić pożądane zmiany jakościowe, należy zreformować nie tylko pracę szkoły, ale takie system kształcenia i doskonalenia pracujących w niej ludzi. Podejmowane w tym zakresie działania, mając na uwadze ich efektywność, powinny zmierzać w kierunku niwelowania, między innymi, rozbieżności pomiędzy:
-przygotowaniem studentów (nauczycieli) do pełnienia roh nauczyciela-wychowawcy a obiektywnym zapotrzebowaniem szkoły na kompetentnych nauczycieli, zdolnych do tworzenia warunków rozwoju psychofizycznego uczniów i organizowania pracy i życia zespołu uczniowskiego z uwzględnieniem konkretnych, społeczno-ekonomicznych i kulturowych warunków;
- wymaganiami stawianymi szkole w zakresie kształcenia i wychowania uczniów, ich twórczego, wielostronnego rozwoju a niewystarczającym psychologiczno-pedagogicznym (a także aksjologicznym, antropologicznym, socjologicznym i prakseologicznym) przygotowaniem przyszłych nauczycieli-wychowawców;
- wzrostem twórczego charakteru działalności nauczyciela-wychowawcy a możliwościami nabywania przez studenta (nauczyciela) niezbędnych w rym zakresie doświadczeń zarówno w procesie kształcenia, jak i doskonalenia zawodowego;
- potencjalnymi zdolnościami studentów przygotowujących się do zawodu nauczyciela a racjonalnym wykorzystaniem ich możliwości w procesie kształcenia w szkołach wyższych;
Spis treści:Wstęp
I. NAUCZYCIEL A ZMIENIAJĄCA SIĘ RZECZYWISTOŚĆ
Tadeusz Frąckowiak, O nauczycielstwie prawdy, prawdziwym człowieku i niepokojach współczesności
Ryszard Stankiewicz, Oczekiwania pedeutologów wobec nauczycieli w różnych okresach dziejów wychowania i ich uwarunkowanie
Bolesław Potyrała, Przełom wieków wyzwaniem dla edukacji i nauczyciela
Krystyna Ferenz, Kulturowe i polityczne konteksty ról nauczyciela
Janusz Gnitecki, Kompetencje ł zwiększanie szans edukacyjnych nauczycieli w cyklu życia w warunkach postępującej globalizacji
Wojciech Pasterniak, Od małego ego do mądrości. O antykompetencjach i kompetencjach edukacyjnych nauczycieli
Małgorzata Kabat, Nauczyciel ?nowej jakości"
II. KSZTAŁCENIE I DOSKONALENIE NAUCZYCIELI W OKRESIE PRZEMAN EDUKACYJNYCH
Maria Jakowicka, Nauczyciel w kształceniu i doskonaleniu w kontekście reformy edukacji
Tadeusz Mróz, Problem kompetencji nauczyciela w reformowanej szkole
Jolanta Lejkowska, Zygmunt Madeja, Mity i złudzenia dotyczace edukacji kompetentnego nauczyciela
Bogusław Pietrulewicz, Przestrzeń społeczna przygotowania zawodowego nauczycieli (Problemy. Uwarunkowania)
Danuta Waloszek, Porozumiewanie się jako kompetencja nauczyciela XXI wieku
Kazimierz XI, Niektóre problemy dotyczące kształcenia nauczycieli
III. NAUCZYCIEL W REFORMOWANEJ SZKOLE - EMPIRYCZNE WERYFIKACJE
Wielisława Osmańska-Furmanek, Marek Furmanek, Kompetencje informatyczne nauczycieli jako element standardu przygotowania pedagogianego
Edward Kozioł, Przygotowanie nauczycieli szkód podstawowych do doskonalenia się w zawodzie - stan i potrzeby zmian
Bożena Olszak-Krzyżanowska, Poczucie tożsamości i zadowolenia nauczycieli
Marzenna Magda, Kompetencje moralne nauczyciela
Bożena Clerks, Kompetencje komunikacyjne nauczycieli -potrzeba ich kształtowania
Mariusz Jabłoński, O możliwościach wykorzystania map umysłowych w projektowaniu dydaktycznym
Agnieszka Nowak-Łojewska, Kompetencje odtwórczo-twórcze nauczycieli klas początkowych
Joanna Kapica-Currytek, Kompetencje nauczycieli języków obcych do pracy z dziećmi
Katarzyna Krasoń, Kompetencje literaturoznawcze a wiedza pedagogiczna nauczycieli poziomu integracyjnego
Elżbieta Szefler, Przygotowanie nauczycieli klas niższych szkoły podstawowej do pełnienia roli pośrednika kontaktu dziecka z książką i lekturą
Ewa Kobyłecka, Kompetencje nauczycieli polonistów szkół podstawowych w zakresie rozpoznawania wartości estetycznych i nadestetycznych
Grażyna Miłkowska-0lejniczak, Na pomoc dziecku i rodzenie, czyli o przygotowaniu nauczycieli do pracy wychowawczej w środowisku lokalnym
Jacek Kurzępa, Kompetencje nauczyciela w diagnozowaniu i profilaktyce zachowań patologicznych - wyniki badań
Jarosław Bąbka, Stereotyp dziecka niepełnosprawnego a kompetencje nauczyciela realizującego edukację integracyjną
