Integracja socjalna jest najczęściej definiowana jako stan lub proces zachodzący w społeczeństwie, polegający na tym, że jego poszczególne elementy przejawiają tendencje do scalania się w harmonijną i skoordynowaną, funkcjonalną całość. To także likwidowanie barier uniemożliwiających lub utrudniających nawiązywanie kontaktów pomiędzy jednostkami lub grupami społecznymi.
Przejawem integracji socjalnej w społecznościach lokalnych jest zjawisko odzwierciedlenia istniejącego ładu społecznego, stabilność i trwałość społeczeństwa lub grupy społecznej.
Jest to także stała tendencja do porządkowania życia społecznego i dążenie do rozwiązywania konfliktów w stanie początkowym, kiedy dotyczą one wąskiego grona osób. Integracja socjalna charakteryzuje się dążeniem do włączania mniejszych systemów w skład szerszej zbiorowości poprzez proces nadawania im cech (społecznych, ekonomicznych, kulturalnych, prawnych itp.) obowiązujących w dużej zbiorowości społecznej. Jest ona bardzo ważna w procesie zwalczania bezradności społecznej występującej w społecznościach lokalnych oraz ich marginalizacji i wykluczenia społecznego.
Duże znaczenie przypisuje się w jej urzeczywistnieniu instytucjom pomocy społecznej oraz występującym na danym terenie potencjale społecznym, które tworzy społeczeństwo obywatelskie. Aktywizacja społeczeństwa obywatelskiego może nie tylko ułatwić integrację społeczną jednostek i grup społecznie defaworyzowanych, ale także stworzyć korzystny klimat na tworzenie miejsc pracy na lokalnym rynku pracy. Podejmować należy również w społecznościach lokalnych działania przeciwko ubóstwu i marginalizacji społecznej oraz na rzecz aktywizacji zawodowej. Istotną rolę przypisuje się w tym obszarze działaniom pracowników socjalnych oraz możliwościom realizacji projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Przykłady ww. prointegracyjnych postaw w społecznościach lokalnych prezentują treści zamieszczonych w niniejszej publikacji artykułów. Ukazują one działania na rzecz integracji socjalnej wybranych grup społecznych: dzieci, bezdomnych, ludzi starych, młodzieży, bezrobotnych, a także postawy pracowników socjalnych wobec wyzwań lokalnych kwestii socjalnych.

Spis treści: