Od autora

Niniejsza praca jest przeglądem typów lokomotyw spalinowych normalnotorowych, szerokotorowych i wąskotorowych produkowanych w Polsce od 1931 roku. Do stworzenia tego przeglądu posłużyły mi głównie instrukcje ruchowo-techniczne lokomotyw, różne luźne materiały, które znalazłem przed laty w archiwum Fabryki Lokomotyw w Chrzanowie, dokumentacje techniczne (często szczątkowe), gotowe opracowania publikowane na łamach periodyków kolejowych, a także wydane przed laty przez Wydawnictwa Komunikacji i Łączności wspaniałe podręczniki, których wykaz zamieściłem w bibliografii.

Moim zamysłem było zamieszczenie pełnych wykazów zbudowanych w Polsce lokomotyw (wykazy fabryczne), co niestety mi się nie udało. Kiedy od 1952 roku produkcja lokomotyw spalinowych w Polsce dynamicznie wzrastała, szczegółowe wykazy dotyczące produkcji i przydziałów lokomotyw objęto klauzulą „ściśle tajne” i jeśli ktoś przejawiał zbytnie zainteresowanie tym tematem, był narażony na wielkie nieprzyjemności. Kiedy po 1989 roku zniesiono tajność, okazało się, że nie ma dokładnych wykazów, zwanych potocznie listami fabrycznymi. Listy znajdujące się u wytwórców lokomotyw spalinowych były niekompletne, brakowało stron z wpisami lub wpisy były niepełne (tzw. luźne numeracje) bądź numery dublowały się – ten sam numer fabryczny figurował przy dwóch lokomotywach z różnych lat. Ciekawe jest to, że pomimo panującej do końca lat osiemdziesiątych XX wieku „ścisłej tajności”, wykazy fabryczne lokomotyw budowanych w Polsce znalazły się w Niemczech, u tamtejszych miłośników kolei (Eisenbahnfreude), którzy chętnie udostępniali je polskim entuzjastom kolei, ci zaś trzymali je wyłącznie dl siebie i nikomu nie pokazywali.

Statystykę dotyczącą produkcji lokomotyw spalinowych w Polsce zacząłem gromadzić w połowie lat osiemdziesiątych, ale była to przysłowiowa „kropla w morzu” w porównaniu z materiałem, który powinien być. Okazało się, że w tym samym czasie kilku miłośników kolei również usiłowało gromadzić dane dotyczące produkcji lokomotyw, lecz im także nie udało się zebrać wszystkiego. Dzięki pomocy panów: Jacka utkowskiego, Zbigniewa Tucholskiego i Tadeusza Suchorolskiego udało mi się zebrać większość numerów fabrycznych lokomotyw spalinowych zbudowanych w Polsce, ale niestety nadal istnieją zagadkowe luki.

Patrząc na te wykazy z perspektywy lat, można sobie wyobrazić jak wielka była produkcja lokomotyw spalinowych w Polsce oraz jak duże musiało być zapotrzebowanie na nie w licznych zakładach przemysłowych i u głównego przewoźnika, którym były Polskie Koleje Państwowe.

Spis treści

• Produkcja lokomotyw spalinowych w Polsce

1. Lokomotywy spalinowe normalnotorowe

• Lokomotywa spalinowa typu G1C

• Lokomotywa spalinowa typu 2DL

• Lokomotywa spalinowa typu 3DL

• Lokomotywa spalinowa typu 5DL-25B100

• Lokomotywa spalinowa typu 6DL

• Lokomotywa spalinowa typu 8DL

• Lokomotywa spalinowa typu FIAT 35

• Lokomotywa spalinowa typu Lsd40

• Lokomotywa spalinowa typu Ls 60

• Lokomotywy spalinowe typu Ls75 i 2Ls75

• Lokomotywa spalinowa typu 410D

• Lokomotywa spalinowa typu 2D (Ls15)

• Lokomotywa spalinowa typu 1D (Ls300E)

• Lokomotywa spalinowa typu 9D (Ls350H)

• Lokomotywy spalinowe typu 401D i 401Da (Ls350E)

• Lokomotywa spalinowa typu 12D (Ls750Hm)

• Lokomotywa spalinowa typu 6D (Ls800E)

• Lokomotywa spalinowa typu 411D (Ls1200E)

• Lokomotywa spalinowa typu 301D

• Lokomotywa spalinowa typu 302D

• Lokomotywa spalinowa typu 303D

• Lokomotywy spalinowe typu 418D i 418Da

• Lokomotywy spalinowe typu 311D i 311Da

2. Lokomotywy spalinowe wąskotorowe

• Lokomotywa spalinowa typu 1DL

• Lokomotywa spalinowa typu 7DL

• Lokomotywa spalinowa kopalniana typu 1DK

• Lokomotywa spalinowa kopalniana typu 2DK

• Lokomotywa spalinowa kopalniana typu 3DK

• Lokomotywa spalinowa kopalniana typu 4DK

• Lokomotywa spalinowa Ebermanna

• Lokomotywy spalinowe Wetzla

• Lokomotywy spalinowe typu WLs40 i WLs50

• Lokomotywy spalinowe typu 2WLs40 i 2WLs50

• Lokomotywa spalinowa typu WLs75

• Lokomotywy spalinowe typu GLs20, GLs25, GLs30, GLs70E

• Lokomotywy spalinowe typu WLs150 i WLs180

• Lokomotywy spalinowe kopalniane typu Lds70, Lds100 i Lds100M

• Lokomotywa spalinowa kopalniana typu SKZ-81

• Lokomotywy spalinowe kopalniane do pracy na powierzchni typu WLp50 i WLp85

• Lokomotywa spalinowa przemysłu torfowego typu Ls600

3. Niezrealizowane projekty lokomotyw spalinowych

• Lokomotywa spalinowa inż. Rybickiego

• Lokomotywa spalinowa wąskotorowa typu 4DL

• Lokomotywa spalinowa typu 5DL

• Lokomotywa spalinowa typu L24/150, L16/67, L12/67 (wąskotorowa) i L20/180

• Lokomotywa spalinowa wąskotorowa typu 1BL

• Lokomotywa spalinowa wąskotorowa typu WLs20

• Lokomotywa spalinowa wąskotorowa typu L2-DTK

• Lokomotywa spalinowa wąskotorowa typu WLs150B

• Lokomotywa spalinowa wąskotorowa typu WLs150C

• Lokomotywa spalinowa wąskotorowa typu 2Mw (Lx)

• Lokomotywa spalinowa wąskotorowa typu 804D

• Lokomotywy spalinowe typu 105D, 203D, 304D, 305D, 201D, 202D

• Lokomotywy spalinowe typu 306D dla Syrii i 308D dla Grecji

• Zakończenie

• Wykaz lokomotyw spalinowych normalnotorowych zbudowanych dl 1939 r.

• Lokomotywy spalinowe normalnotorowe zbudowane do 1939 r.

• Lokomotywy spalinowe wąskotorowe zbudowane w latach 1932 - 1941

• Lokomotywy spalinowe normalnotorowe zbudowane w latach 1952 - 2008

• Lokomotywy spalinowe wąskotorowe zbudowane w latach 1952 - 2006

• Niezrealizowane projekty lokomotyw z lat 1926 - 1985

• Lokomotywy spalinowe wyeksportowane w latach 1952 - 1982

• Bibliografia