Zgodnie z przyjętą formułą niniejszej publikacji, jej której celem jest stworzenie możliwie szerokiego, interdyscyplinarnego forum dyskusyjnego wymiany doświadczeń i osiągnięć naukowych związanych z problematyką bezpieczeństwa morskiego, a tym samym próbą zwiększenia zainteresowania szerokiego grona decydentów oraz opinii publicznej poruszanymi zagadnieniami oraz swoistą promocją „Polski Morskiej”. W kolejnym „Roczniku Bezpieczeństwa Morskiego” poruszono kilka zasadniczych obszarów problemowych, które związane są z kompleksowo rozumianą problematyką bezpieczeństwa morskiego. Zaliczyć do nich należy: geopolitykę, politykę, zagrożenia asymetryczne na obszarach morskich, aspekty prawne oraz zagadnienia związane z reagowaniem kryzysowym. Przedstawione obszary problemowe mają charakter otwarty, co znajdzie odzwierciedlenie w kolejnych edycjach „Rocznika Bezpieczeństwa Morskiego”.

Problematykę bezpieczeństwa morskiego należy jednak rozpatrywać równocześnie w kontekście wszystkich kryteriów szczegółowych (militarnego, politycznego, ekonomicznego, ekologicznego i kulturowego). Wynika to z faktu, iż różne czynniki kształtujące bezpieczeństwo morskie państwa są współzależne, a poszczególne wyzwania, szanse i zagrożenia wzajemnie powiązane.

Można postawić tezę, że we współczesnym świecie bez wszechstronnego wykorzystania położenia nadmorskiego nie jest możliwe stworzenie warunków umożliwiających właściwy rozwój gospodarczy państwa nadbrzeżnego. Szansę na pełne wykorzystanie takiego położenia stwarza jedynie długoterminowa polityka morska, uwzględniająca wszystkie czynniki, które zarówno w sposób bezpośredni jak i pośredni wpływają na szeroko rozumiane aspekty bezpieczeństwa morskiego państwa.

W ostatnich latach świadomość występowania wspólnoty interesów morskich oraz docenianie ich znaczenia dla szeroko pojmowanego bezpieczeństwa globalnego systematycznie wzrasta. Współcześnie pojęcie „bezpieczeństwo” utraciło już wymiar jedynie militarny, stając się szerokim zakresem podmiotowym obejmującym również „wymiar morski”.

Wiele społeczeństw jest świadomych, że ich zamożność zależy od rozwoju gospodarczego, którego nie można osiągnąć bez efektywnej wymiany handlowej. W realiach współczesnego świata produkcja dóbr materialnych nie jest już problemem, natomiast ich zbyt stanowi nie lada wyzwanie. Postępująca globalizacja sprawia, iż wymiana towarowa staje się współcześnie swoistym środkiem ciężkości gospodarki światowej. Bardzo trafnie ujął to sekretarz Międzynarodowej Organizacji Morskiej (Internacional Maritime Organization – IMO) Efthimios E. Mitropoulus, który podczas obchodów Światowego Dnia Morza powiedział, że „ […] sprawy żeglugi dotyczą nas wszystkich. Transport towarów przewożonych drogą morską odbywa się w każdym zakątku świata. Przewożony może być surowiec, komponent lub gotowy produkt. Pomimo tego, że większość przedsięwzięć morskich ma miejsce z dala od lądu, statek jest równie ważny jak kiedyś – może nawet ważniejszy. Standard życia i pracy wielu ludzi w rozwijającym się świecie zależy w dużym stopniu od statków i żeglugi”.

Ambicją zespołu redakcyjnego jest więc włączenie do współpracy przy redagowaniu kolejnych edycji niniejszej publikacji przedstawicieli podmiotów gospodarczych związanych z szeroko rozumianą gospodarką morską.

Spis treści

• Tomasz Szubrycht - Polityka morska państwa

• Henryk Sołkiewicz - Asymetria, działania asymetryczne – moda czy rzeczywistość ?

• Stanisław Zarychta - Wzrost znaczenia strategicznego Morza Kaspijskiego

• Marek Ilnicki - Współczesne prawo międzynarodowe a akty przemocy na morzu

• Krzysztof Rokiciński - Bezpieczeństwo energetyczne Europy w świetle budowy rurociągów North i South Stream

• Piotr Mickiewicz - Morski transport surowców energetycznych – nowe zadanie dla systemu reagowania kryzysowego

• Andrzej Ostrokólski, Przemysław Rajewski, Magdalena Łuczkowska - Polityka bezpieczeństwa a dostrzeganie zagrożeń bezpieczeństwa portów morskich

• Krzysztof Kubiak - Żegluga promowa jako obiekt oddziaływania terrorystycznego – przykład filipiński

• Marian Kopaszewski, Robert Kościelniak - Determinanty prowadzenie działań przez siły morskie w rejonach litoralnych w aspekcie zagrożeń asymetrycznych

• Andrzej Bursztyński - Straty sanitarne i bezpowrotne w konfliktach na morzu

• Krzysztof Ficoń, Grzegorz Krasnodębski - Zintegrowany system ratowniczy miasta Gdynia – geneza, zadania, struktura