Lektura studiów Andrzeja Szpulaka sprawia imponujące
wrażenie. Autor analizuje i oświetla poszczególne utwory filmowe z wielu
perspektyw. Stara się przede wszystkim o odsłonięcie kolejnych warstw
znaczeniowych, o wnikliwe omówienie obrazów, scen, sekwencji, o uwzględnienie
znaczeniowego wymiaru strony dźwiękowej. Analizuje symbole i metafory,
aluzje i intertekstualne nawiązania.
Odnotowuje nasuwające się skojarzenia, jawne wieloznaczności i ukryte
niejednoznaczności. Błyskotliwe interpretacje przekonują o wyjątkowej randze
artystycznej i myślowej twórczości Wojciecha Marczewskiego, o tym że jest to „
zjawisko dla polskiego kina pierwszorzędnej rangi”.
SPIS
TREŚCI
Wstęp
Rozdział
I
Reżyser
na tropie swojego filmu. Przed debiutem kinowym
A jednak
trochę Marczewski: Lekcja anatomii
Ćwiczenie
warsztatowe: Podróżni jak inni
Pierwsza
próba niepoprawności: Odejścia, powroty
Apologia
profesjonalizmu: Wielkanoc
Film o
tajemnicy: Bielszy niż śnieg
Rozdział
II
Nieustająca
introspekcja. Obrazy inicjacji
1. Skracanie dystansu: Zmory
Pedagog i jabłko
Gorączkowa samotność umierania
Jawa jest zmorą
Między Chrystusem a Marksem
Sukces raczej nieoczekiwany
2. Polityczna intymność: Dreszcze
Sekretna historia Tomasza
Wyobraźnia oniryczna
Nowy Törless
Stracone pokolenie
3. W meandrach pamięci: Weiser
Przesunięcia czasu
Świat pozornie współczesny
Weiser i tajemnica
Intymność dojrzewania raz jeszcze
Apokalipsa
Dowód tożsamości
Wielokulturowość dodana
Rozdział III
Piętno odpowiedzialności. Historia i polityka
1. Spotkanie z szatanem historii: Klucznik
Pierwsze adaptacyjne niewierności
Wieś i pałac
Symboliczna podszewka
Sługa i pan
2. Sumienie puszczone w ruch: Ucieczka z kina Wolność
Cenzor - między jasnością i cieniem
Wielki finał
Domowe rozrachunki
Film o filmie
W świecie cytatów i aluzji
3. Próba uzyskania dystansu: Czas zdrady
Gry wyćwiczonego umysłu
Intelektualista wśród zjaw i ludzi
Irracjonalizm jako kontra
Historia współczesna, współczesność historyczna
Zakończenie
Wybrana bibliografia
Filmografia reżyserska Wojciecha Marczewskiego
