Zmiany społeczne, kulturowe i ekonomiczne zachodzące w otoczeniu przedsiębiorstw sprawiły, że działalność podmiotów gospodarczych oparta jest w coraz większym zakresie na założeniach koncepcji społecznej odpowiedzialności (social responsibility). Koncepcja ta pojawiła się na początku lat 70. XX w. Jej istota polega na tym, że przedsiębiorstwa poczuwają się do odpowiedzialności za stan środowiska przyrodniczego, za efekty społeczne prowadzonej działalności i relacje z różnymi uczestnikami szeroko rozumianego życia społeczno-gospodarczego. Oczekuje się od przedsiębiorstw nie tylko produkcji wyrobów, lecz również udziału w rozwiązywaniu złożonych problemów społecznych. Partnerstwo między biznesem a społeczeństwem, podejmowanie działań zgodnych z założeniami zrównoważonego rozwoju i dobrobytem społecznym, popartych etycznymi zachowaniami to podstawa koncepcji społecznej odpowiedzialności. Społeczną odpowiedzialność można interpretować jako odpowiedzialność za podejmowanie decyzji i prowadzenie działań mających wpływ na społeczeństwo i środowisko. Zarządzanie przedsiębiorstwami musi być oparte na zachowaniu zgodności z prawem i zasadami etycznymi, odpowiedzialności za podejmowane decyzje oraz partnerstwie pomiędzy poszczególnymi grupami interesu. Problematyka społecznej odpowiedzialności jest przedmiotem zainteresowań autorek niniejszej publikacji. W podręczniku podjęto próbę scharakteryzowania podstawowych założeń i instrumentów oraz narzędzi koncepcji społecznej odpowiedzialności. Przedmiotem rozważań stała się odpowiedzialność przedsiębiorstw produkcyjnych. Publikacja składa się z trzech rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono genezę koncepcji społecznej odpowiedzialności. Omówiono między innymi ewolucję idei społecznej odpowiedzialności na przestrzeni wieków oraz zaprezentowano stanowiska, będące efektami dyskusji na temat istoty biznesu. W rozdziale tym scharakteryzowano także podstawowe założenia społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w kontekście wartości i norm etycznych, misji i wizji oraz przyjętych programów i kodeksów postępowania w budowaniu marki odpowiedzialnego przedsiębiorstwa. Rozdział ten zakończono rozważaniami na temat kultury organizacji podmiotów gospodarczych. W rozdziale drugim opisano instrumenty oraz narzędzia idei społecznej odpowiedzialności. Przedstawiono założenia Międzynarodowego Programu Społecznej Odpowiedzialności {Global Compact), Międzynarodowej Deklaracji Czystszej Produkcji (Cleaner Production - CP), wymogi zawarte w Europejskim Programie Odpowiedzialnego Biznesu (Green Paper) oraz międzynarodowych normach. Omówiono także podstawowe wskaźniki pomiaru społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz zasady raportowania efektów działań. W trzecim rozdziale podręcznika, który ma charakter praktyczny, przedstawiono realizowane programy społecznej odpowiedzialności w wybranych przedsiębiorstwach produkcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem programów przedsiębiorstw hutniczych. Scharakteryzowano także najważniejsze wyniki raportowania społecznego. Podręcznik akademicki przeznaczony jest dla studentów uczelni wyższych wszystkich kierunków zarządzania. Polecany jest zwłaszcza studentom Politechniki Śląskiej kierunku zarządzanie i inżynieria produkcji. Opracowanie to może także być pomocne dla pracowników oraz kadry kierowniczej przedsiębiorstw produkcyjnych w procesie tworzenia obrazu odpowiedzialnego pracodawcy i pracownika. Autorki zachęcają do korzystania z podręcznika.
Spis treści
WSTĘP Rozdział I Geneza modelu społecznie odpowiedzialnego biznesu 1. U źródeł orientacji społecznej 2. Biznes społecznie odpowiedzialny 3. Etyka w zarządzaniu przedsiębiorstwem 4. Społeczna odpowiedzialność w marketingu 5. Kultura organizacyjna uwarunkowaniem społecznej odpowiedzialności
Rozdział II Instrumenty i narzędzia społecznie odpowiedzialnego biznesu 1. Uwarunkowania międzynarodowe, wspólnotowe i krajowe w zakresie społecznej odpowiedzialności 1.1. Międzynarodowy program Global Compact 1.2. Europejski program Green Paper 1.3. Społecznie odpowiedzialny biznes w uwarunkowaniach środowiskowych 1.3.1. Międzynarodowa Deklaracja Czystszej Produkcji 1.3.2. Strategia Czystszej Produkcji w Polsce
2. Przedsięwzięcia normalizacyjne w społecznej odpowiedzialności 2.1. SA 8000 (Social Accountability 8000) 2.2. AA 1000 (Account Ability 1000) 2.3. ISO 26000 (Guidance on Social Responsibility)
3. Ocena społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw 3.1. Wskaźniki oceny społecznej odpowiedzialności 3.2. W stronę równouprawnienia kobiet (Gender lndex) 3.3. Odpowiedzialność korporacyjna - corporate governance 3.4. Międzynarodowe indeksy oceny spółek giełdowych 3.4.1. GRI (Global Reporting lnitiative) 3.4.2. DJSGI (Dow Jones Sustainability Group Index) 3.4.3. FTSE4Good 4. Raportowanie społeczne
Rozdział III Społecznie odpowiedzialny biznes w wybranych branżach przemysłu i usług . 1. Przegląd programów społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw 2. Program „Odpowiedzialność i Troska" w branży chemicznej 3. Odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstw hutniczych 3.1. Studium przypadku ArcelorMittal Poland SA 3.2. Społeczny raport ArcelorMittal 3.3. Studium przypadku Huta Pokój SA PODSUMOWANIE BIBLIOGRAFIA
|