Ideą przedstawionego programu jest włączenie do wykonywanych ćwiczeń ruchów rotacji i obwodzenia w najważniejszych stawach ciała człowieka. Ten rodzaj ruchów nie jest, oczywiście, nieznany, lecz w istniejących systemach ćwiczeń jest wykorzystywany w niewielkim zakresie. Ruchy rotacji i obwodzenia do celów rehabilitacji są stosowane w metodzie propriocetywnego torowania nerwowo-mięśniowego, tzw. metoda Kabat-Kaiser. Elementy rotacji wykorzystywane są także w programach ćwiczeń Swiss Ball czy niektórych ćwiczeniach profilaktyczno-korekcyjnych. Wiele pozycji ze skrętem, włączając w to wszystkie pozycje asymetryczne, które nie są czystymi skłonami do boku, tj. skręty głowy i szyi, skręty kręgosłupa, skręty z wygięciem i skłonem do przodu występują także w jodze, w zajęciach Pilates, stretchingu oraz treningu siłowym. W wyżej wymienionych programach ćwiczenia rotacyjne nie są jednak głównym środkiem treningowym. Są one tam jedynie, jak to już wyżej wspomniano, akcentowane. Wprowadzenie do przedstawionego programu ruchów rotacyjnych i obwodzenia zwiększa jego efektywność i poprawia motoryczność ćwiczącego. W przeciwieństwie do innych form zajęć, ćwiczenia wykonywane podczas tego programu rozwijają ciało w sposób symetryczny i zrównoważony. Są proste, nieskomplikowane, a do ich wykonania nie potrzeba żadnych przyborów. W opracowanym programie nie występują ekstremalne wysiłki i stres. Można więc wnosić, że system ćwiczeń nie poprawia istotnie wydolności fizycznej organizmu. Natomiast program w łagodny sposób rozwija muskulaturę ciała, zapewnia pełną kontrolę nad ciałem oraz nie przeciąża stawów, więzadeł czy ścięgien. Jest więc pro¬gramem podtrzymującym sprawność ruchową, a w dalszej mierze – zdrowie. Realizacja programu równoważy siłę mięśni po obu stronach ciała, podnosi sprawność fizyczną, kształtuje sylwetkę i estetykę oraz harmonię ruchów i poczucie rytmu. Wykonywane ruchy są skoordynowane z oddechem, przez co ćwiczący uczą się prawidłowego oddychania. Program wpływa pozytywnie na psychikę każdego z uczestników poprzez zwiększenie samodyscypliny i aktywizację umysłu, a jednocześnie daje głębokie rozluźnienie i relaksację w końcowej części ćwiczeń. W programie uwzględniono zróżnicowanie stopnia trudności – zawarte zostały ćwiczenia dla początkujących, średniozaawansowanych i dla zaawansowanych. W opinii autorów, program ten mogą realizować wszyscy. Jednak w trakcie ćwiczeń szczególnie ostrożne powinny być kobiety w ciąży, osoby mające problemy ze stawami, jak i te, które przez dłuższy czas nie podejmowały żadnej formy aktywności fizycznej. W przypadku gorszego samopoczucia lub niższego poziomu sprawności fizycznej i ruchowej formy jego należy dostosować do indywidualnych potrzeb i możliwości organizmu. Uważamy, że forma rekreacji, jaką prezentuje program, dostarczać może dużej dozy przyjemności, wywierając pozytywny wpływ na cechy fizyczne i psychiczne. Warto jest więc proponować tę formę aktywności w życiu codziennym! W społecznym odbiorze ważne jest bowiem upowszechnienie przekonania o korzyściach płynących z ruchu. Zażywać ruchu może i powinien każdy człowiek, niezależnie od wieku, płci czy stanu zdrowia.
Spis treści
Słowniczek encyklopedyczny terminów i skrótów przyjętych w pracy
1. Ruch i aktywność fizyczna 9 1.1. Ruch 9 1.2. Aktywność fizyczna 11
2. Przepisy prawne dotyczące ruchu i aktywności fizycznej 13
3. Rodzaje ruchów w stawach 14 3.1. Ruchy rotacyjne 16 3.2. Biomechanika ruchów rotacyjnych poszczególnych odcinków ciała i stawów człowieka 17 3.2.1. Kręgosłup 17 3.2.2. Staw ramienny 18 3.2.3. Staw mostkowo-obojczykowy 18 3.2.4. Staw barkowo-obojczykowy 19 3.2.5. Staw łokciowy 19 3.2.6. Stawy ręki 19 3.2.7. Staw biodrowy 20 3.2.8. Staw kolanowy 21 3.2.9. Staw skokowy 21 3.3. Mechanika skrętu ciała 22 3.3.1. Obrót ciała w pozycji stojącej 22 3.3.2. Skręty w pozycjach siedzących 23 3.3.3. Skręty w pozycjach leżących 23
4. Sprawność fizyczna i jej najważniejsze elementy 24 4.1. Sprawność fizyczna 24 4.2. Zdolności motoryczne 26 4.2.1. Wytrzymałość 27 4.2.2. Siła 34 4.2.3. Szybkość 36 4.2.4. Koordynacja 37 4.2.5. Równowaga 38 4.2.6. Gibkość 39
5. Rekreacja ruchowa i fitness 41
6. Trening sportowy i rekreacyjny 47 6.1. Zasady treningu sportowego i rekreacyjnego 51 6.2. Metody treningu sportowego i rekreacyjnego 54 6.3. Struktura programu treningu rekreacyjnego 55 6.3.1. Wskazówki wstępne (pre–class instructions) 55 6.3.2. Rozgrzewka (warm–up) 55 6.3.3. Zajęcia właściwe 58 6.3.4. Faza wyciszenia (cool down) 58 6.3.5. Stretching końcowy 59 6.4. Obciążenie w różnych programach treningowych 60 6.5. Obciążenie treningowe w treningu fitness 65 6.5.1. Objętość (czas trwania) 66 6.5.2. Częstotliwość 66 6.5.3. Intensywność 68 6.5.4. Rodzaj zajęć 69
7. Program autorski 70 7.1. Cel, metody i ogólne zasady programu 70 7.2. Struktura programu autorskiego 72 7.2.1. Rozgrzewka (warm up) 72 7.2.2. Część główna 90 7.2.3. Faza wyciszenia (cool down) 136 7.3. Obciążenie treningowe w proponowanym programie 139 7.4. Typy proponowanego programu zależnie od stopnia zaawansowania . 140 7.4.1. Program dla początkujących 140 7.4.2. Program dla średniozaawansowanych 142 7.4.3. Program dla zaawansowanych 144 7.5. Wskazówki metodyczne proponowanego programu 144 8. Podsumowanie 146
|