Tytuł mógł brzmieć Biokrystalografia, Krystalografia białek lub Krystalografia makromolekuł. Jest jednak po prostu Krystalografia - to krócej i chyba bliżej sedna. Określenie „dla biologów" bynajmniej nie oznacza „spłycona", „po łebkach" czy „byle jak". Wręcz przeciwnie. Po kilkunastu latach wykładania krystalografii dla studentów biologii, z pełnym przekonaniem i satysfakcją mogę zapewnić, że są to fantastyczni słuchacze: inteligentni, dociekliwi, poważni. Często uważa się biologów za „mniej ścisłych". Nie jest to słuszne, a na pewno nieprawdziwe w przypadku bioinformatyków, których też uczę. Biolodzy mają jednak inne przygotowanie niż studenci chemii czy fizyki. Dlatego wykład krystalografii dla nich musiał to uwzględnić. Ważna była też selekcja materiału pod względem przydatności w biologii strukturalnej. Za radą Alberta Einsteina starałem się wykłady uprościć, na ile to było możliwe, ale nie bardziej. Jeśli książka zainteresuje innych studentów, są dla nich dołączone dwa wykłady dotyczące pracy z białkiem. Dla osób o zainteresowaniach matematycznych dodałem wykład o transformacji Fouriera. Poważną wadą skryptu jest ograniczona do absolutnego minimum liczba rysunków. Jest to celowe: książka jest materiałem pomocniczym do wykładów, które są bogato ilustrowane przezroczami. Te ilustracje, które zostały zamieszczone w skrypcie, są w większości dziełem mgr. Marcina Jąkalskiego i mgr. Andrzeja Zielezińskiego, doktorantów na Wydziale Biologii, którzy nie zerwali kontaktu z krystalografią, nawiązanego w czasie studiów. Przedstawiana seria wykładów to wynik bogatego doświadczenia i pracy z ponad 1000 studentów. Korzystałem też z doświadczenia moich kolegów, przede wszystkim dr Elżbiety Bartoszak-Adamskiej i dr. Szymona Krzywdy. Pani prof. Zofia Kosturkiewicz cierpliwie czytała wykłady i wspierała ideę wychodzenia z krystalografią na zewnątrz. Wykład o transformacji Fouriera konsultowałem z prof. Tomaszem Łuczakiem.

Spis treści

Przedmowa
    
Wykład 1
Symetria punktowa    
Wykład 2
Symetria translacyjna     
Wykład 3
Dyfrakcja promieni Róntgena na kryształach    
Wykład 4
Problem fazowy    
Wykład 5
Mapy gęstości elektronowej i modele makromolekuł
Wykład 6
Elementy krystalochemii    
Wykład 7
Anatomia zwoju białkowego     
Wykład 8
Taksonomia domen białkowych    
Wykład 9
Anatomia i taksonomia kwasów nukleinowych     
Wykład 10
Struktury-giganty     
Wykład 11
Krystalizacja białek    

WYKŁADY DODATKOWE     
Wykład 12
Otrzymywanie i wstępna analiza białek do krystalizacji
Wykład 13
Chromatograficzne metody oczyszczania białek
Wykład 14
Elementy analizy Fouriera    

Literatura

Skorowidz