Książka jest pierwszym polskim podręcznikiem akademickim do przedmiotu Teorie gospodarki przestrzennej, wykładanego na kierunku gospodarka przestrzenna. Jej treść jest zgodna z programem studiów i oparta na tradycyjnych i nowoczesnych poglądach. Podręcznik zawiera usystematyzowaną wiedzę, stanowiącą wzorzec zarówno do prowadzenia badań, jak i pracy dydaktycznej. Autor uznany w kraju i na świecie autorytet w tej dziedzinie - oparł swą pracę na wieloletnich badaniach, własnym dorobku naukowym oraz bogatej literaturze polskiej i zagranicznej.
Pozycja przeznaczona dla studentów, doktorantów i pracowników naukowych uczelni wyższych na kierunku gospodarka przestrzenna oraz praktyków zajmujących się problemami związanymi z przestrzennym zagospodarowaniem zarówno w skali całego kraju, jak i poszczególnych regionów.
Spis treści
Wstęp
1. Tradycje gospodarki przestrzennej. Ku nowemu paradygmatowi
1.1. Formowanie się gospodarki przestrzennej jako nauki
1.2. Od teorii jednopunktowej do teorii przestrzennej
1.3. Ku nowemu paradygmatowi
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
2. Przedmiot badań gospodarki przestrzennej
2.1. Miasta, regiony
2.1.1. Miasta
2.1.2. Regiony
2.2. Przepływy, sieci
2.3. Przestrzeń jako dobro rzadkie
2.4. Koewolucja ekologiczno-ekonomiczna
2.5. Złożone systemy przestrzenno-gospodarcze
2.5.1. Hierarchiczny układ miast
2.5.2. Gospodarka sieciowa
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
3. Zarys problematyki badawczej gospodarki przestrzennej. Część statyczna
3.1. Przestrzenne wymiary gospodarki
3.1.1. Przestrzenne zróżnicowanie popytu i podaży
3.1.2. Przestrzenne zróżnicowanie cen
3.1.3. Przestrzenne zróżnicowanie warunków przyrodniczych
3.1.4. Przestrzenne zróżnicowanie kosztów produkcji
3.2. Użyteczność miejsc. Poszukiwanie i wybór lokalizacji
3.3. Odległość i koszty transportu
3.4. Cele wielorakie. Konflikty
3.5. Konkurencja w użytkowaniu ziemi
3.6. Dobra publiczne
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
4. Przestrzenna równowaga gospodarki
4.1. Ogólna równowaga ekonomiczna
4.2. Włączenie czynnika przestrzeni. Formy równowagi przestrzennej
4.3. Warunki równowagi przestrzennej
4.3.1. Mobilność czynników produkcji i towarów
4.3.2. Substytucja czynników i miejsc produkcji. Lokalizacyjna równowaga przedsiębiorstwa
4.3.3. Przestrzenna konkurencja przedsiębiorstw
4.4. Ogólna równowaga przestrzenna
4.5. Równowaga dynamiczna
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
5. Zjawiska i procesy dynamiczne w gospodarce przestrzennej
5.1. Lokalny potencjał rozwoju gospodarczego
5.1.1. Kapitał ludzki
5.1.2. Kapitał społeczny
5.2. Nowe czynniki zmian w gospodarce przestrzennej. Wiedza, nowe technologie, organizacje sieciowe
5.2.1. Zmieniająca się rola czynników lokalizacji
5.2.2. Kreatywność
5.2.3. Wiedza techniczna
5.2.4. Organizacje sieciowe
5.3. Innowacje społeczne
5.4. Przestrzenne interakcje. Efekty mnożnikowe
5.5. Przestrzenna mobilność
5.6. Zmienne tempo rozwoju miast
5.7. Cykle rozwoju miast i regionów
5.8. Długie fale rozwoju gospodarczego
5.9. Regionalne zróżnicowanie cyklów koniunkturalnych
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
6. Prawidłowości i mechanizmy występujące w gospodarce przestrzennej
6.1. Relacje deterministyczne i stochastyczne
6.2. Skupianie się działalności społeczno-gospodarczej w miastach. Aglomeracje
6.3. Procesy kumulacyjne
6.4. Zmiany funkcji miast i regionów
6.5. Procesy adaptacyjne
6.5.1. Zdolności dostosowawcze
6.5.2. Elementy strukturalne i behawioralne
6.5.3. Powolne reagowanie systemu osadniczego. Trwałość regionalnego zróżnicowania zyskowności
6.6. Przestrzenna dyfuzja innowacji. Przesunięcia regionalne
6.7. Przestrzenna dostępność a stopień koncentracji
6.8. Gospodarka ucząca się: poziom regionalny
6.9. Lokalne i regionalne sieci innowacyjne
6.10. Duże miasta wobec procesu informatyzacji. Znaczenie, konkurencyjność
6.11. Gospodarcze i przestrzenne konsekwencje innowacji
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
7. Sposoby budowania teorii w gospodarce przestrzennej
7.1. Metoda naukowa
7.2. Wyjaśnianie
7.3. Systematyzacja twierdzeń
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
8. Przegląd głównych teorii gospodarki przestrzennej
8.1. Teorie tradycyjne
8.1.1. Strefy rolnicze. J.H. Thunen
8.1.2. Lokalizacja przedsiębiorstwa przemysłowego. A. Weber
8.1.3. Przestrzenna substytucja. A. Predóhl
8.2. System osadniczy. W. Christaller
8.3. Ogólna teoria gospodarki przestrzennej. A. Lósch
8.4. Regionalistyka. W. Isard i regional science
8.5. Nowe próby integracji. A.G. Wilson, P. Nijkamp
8.6. Samoorganizacja systemów przestrzenno-gospodarczych
8.7. Zwrot ku ekonomii. P. Krugman
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
9. Modelowanie gospodarki przestrzennej
9.1. Formy, struktura, funkcje i typy modeli
9.2. Modele ludnościowe
9.3. Modele gospodarczej i przestrzennej struktury miast
9.4. Modele przestrzennych interakcji. Przepływy międzystrefowe
9.5. Modele wzrostu regionów
9.5.1. Modele neoklasyczne
9.5.2. Modele kumulatywnej przyczynowości
9.5.3. Modele ekonometryczne
9.5.4. Modele bazy ekonomicznej
9.5.5. Modele nakładów-wyników
9.5.6. Modele wzrostu endogenicznego
9.6. Modele ekologiczno-ekonomiczne
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
10. Wybrane metody badania gospodarki przestrzennej. Zastosowania. Testowanie
10.1. Wykres przesunięć międzyregionalnych i międzystrefowych w miastach
10.2. Budowa scenariuszy przestrzennego zagospodarowania kraju
10.3. Ocena wariantów rozwoju i wybór strategii zadowalających. Przypadek Poznania
10.4. Optymalizacja warszawska
10.5. Analiza progowa
10.6. Możliwości pośrednie. Przypadek Poznania
Zagadnienia do dyskusji
Literatura zalecana
Literatura ogólna
|
