Wady postawy ciała z uwagi na częstość występowania stały się współcześnie zjawiskiem społecznym. Chęć pomocy tym, którzy organizują życie dziecka i chcą skutecznie przeciwdziałać niekorzystnym zmianom w obrębie postawy ciała uznaliśmy za główny cel niniejszej pracy.
W ochronie zdrowia wykorzystuje się oddziaływanie wielu różnorakich czynników wśród nich poczesne miejsce zajmuje ruch. Właśnie aktywność ruchowa uznawana jest za najbardziej korzystny sposób wpływania na stan organizmu, a tym samym na postawę ciała. Wszelkie zmiany funkcjonowania organizmu znajdują swoje odbicie w postawie ciała. Wczesne wykrycie patologicznych zmian w jej obrębie stwarza większe możliwości korekcji.
Wpływ ruchu na organizm znany był od zamierzchłych czasów i to zarówno w rodzących się kulturach Europy, jak i Dalekiego Wschodu. Już wówczas ćwiczenia gimnastyczne służyły wszechstronnemu usprawnieniu organizmu oraz wspieraniu jego odporności. Uprawiane były one również jako zabiegi lecznicze. Jednak jako środki pomnażające zdrowie i zarazem wychowujące powróciły w Europie za sprawą P. H. Linga dopiero w XIX wieku Ling wykazał, że ruchy związane z wykonywaniem codziennej pracy i garbienie się nad książką powodują ujemne zmiany w postawie ciała.
Destrukcyjne działanie hipokinezji i brak troski o prawidłową postawę powodują poważny problem dla naszego społeczeństwa, a szczególnie dla dzieci i młodzieży. Konsekwencją jest coraz wcześniejszy początek niektórych zaburzeń postawy ciała. W tej sytuacji na organizatorach życia dziecka spoczywa obowiązek realizowania programu profilaktyki i korekcji wad postawy ciała. Profilaktyka powinna się koncentrować na wyrównaniu niedoboru ruchu u dziecka, zabezpieczeniu odpowiednich warunków higieniczno-zdrowotnych w rodzinie i w szkole. Natomiast zadaniem korekcji jest likwidacja wady lub zahamowanie jej progresji. Wymaga to specjalistycznego postępowania lekarza, nauczyciela gimnastyki kompensacyjno-korekcyjnej przy aktywnym współudziale rodziców.
SPIS TREŚCI
WSTĘP
I. POSTAWA CIAŁA I JEJ UWARUNKOWANIA (Stanisław Tuzinek)
1.1. Wybrane definicje postawy ciała
1.2. Czynniki warunkujące stan postawy ciała
1.3. Rozwój postawy ciała w filogenezie
1.4. Właściwości postawy ciała dzieci i młodzieży
II. WADY POSTAWY CIAŁA I ICH CHARAKTERYSTYKA (Stanisław Tuzinek)
2.1. Wady postawy ciała i ich charakterystyka
2.2. Przyczyny i skutki wad postawy ciała
III. METODY BADANIA I OCENY POSTAWY CIAŁA (Stanisław Tuzinek)
3.1. Uproszczone badanie ortopedyczne
3.2. Podstawowe pomiary antropometryczne
3.3. Podstawowe testy uzupełniające badania ortopedyczne
3.4. Metody oceny postawy ciała
3.5. Metody badania stóp
IV. TEORETYCZNE I METODYCZNE PODSTAWY GIMNASTYKI KOMPENSACYJNO-KOREKCYJNEJ (Stanisław Tuzinek)
4.1. Kompensacja i korektywa jako przedmiot studiów
4.2. Cele i zadania gimnastyki kompensacyjno-korekcyjnej
4.3. Trochę historii
4.4. Uwarunkowania aktywności ruchowej
4.5. Wpływ aktywności ruchowej na zdrowie i profilaktykę wad postawy ciała
4.6. Zasady postępowania korekcyjnego
4.7. Metody realizacji zadań ruchowych w postępowaniu korekcyjnym
4.8. Formy organizacyjne w procesie postępowania korekcyjno-kompensacyjnego
4.9. Środki dydaktyczne w postępowaniu korekcyjnym
4.10. Tok lekcyjny w gimnastyce kompensacyjno-korekcyjnej
V. SYSTEMATYKA I CHARAKTERYSTYKA ĆWICZEŃ KOMPENSACYJNO-KOREKCYJNYCH (Stanisław Tuzinek)
5.1. Systematyka ćwiczeń gimnastycznych
5.2. Systematyka ćwiczeń leczniczych
5.3. Charakerystyka ćwiczeń stosowanych w korektywie
5.4. Pozycje wyjściowe do ćwiczeń kompensacyjno-korekcyjnych
VI. PROGRAM POSTĘPOWANIA KOMPENSACYJNO-KOREKCYJNEGO (Stanisław Tuzinek, Anna Ratyńska, Tomasz Biniaszewski)
6.1. Cele i ogólne założenia metodyczne programu postępowania kompensacyjno-korekcyjnego
6.2. Biomechaniczne aspekty korygowania postawy
6.4. Postępowanie korekcyjne w wadach postawy w płaszczyźnie strzałkowej
6.4.1. Plecy okrągłe
6.4.2. Plecy wklęsłe
6.4.3. Plecy okrągło-wklęsłe
6.4.4. Plecy płaskie
6.5. Postępowanie korekcyjne w wadach klatki piersiowej
6.6. Postępowanie korekcyjne w wadach kończyn dolnych i stóp
6.7. Postępowanie korekcyjne w skoliozach
6.8. Przykłady metod mających zastosowanie w programie postępowania korekcyjnego w skoliozach
6.9. Niestandardowe metody w gimnastyce kompensacyjno-korekcyjnej
VII. ORGANIZACJA GIMNASTYKI KOMPENSACYJNO-KOREKCYJNEJ W SZKOLE I ŚRODOWISKU ŻYCIA DZIECKA (Stanisław Tuzinek)
7.1. Współpraca nauczycieli korektywy z lekarzem i pielęgniarką szkolną
7.2. Dokumentacja pracy nauczyciela gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej
7.3. Planowanie w gimnastyce kompensacyjno-korekcyjnej
7.4. Sala do gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej i jej wyposażenie
7.5. Bezpieczeństwo na zajęciach gimnastyki kompensacyjno-korekcyjnej
VIII. PROPOZYCJE ĆWICZEŃ KOMPENSACYJNO-KOREKCYJNYCl (Stanisław Tuzinek, Anna Ratyńska, Tomasz Biniaszewski) J
8.1. Pozycje wyjściowe do ćwiczeń
8.2. Ćwiczenia kształtujące nawyk prawidłowej postawy ciała oparte o zastępcze sprzężenie zwrotne(ZSZ)
8.3. Ćwiczenia oddechowe
8.3.1. Ćwiczenia wolne
8.3.2. Ćwiczenia wspomagane
8.3.3. Ćwiczenia oporowe
8.4. Ćwiczenia elongacyjne
8.5. Ćwiczenia antygrawitacyjne
8.6. Ćwiczenia w pozycjach Klappa
8.7. Ćwiczenia wzmacniające mięśnie posturalne
8.7.1. Ćwiczenia obręczy barkowej i klatki piersiowej
8.7.2. Ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu
8.7.3. Ćwiczenia wzmacniające mięsnie brzucha
8.7.4. Ćwiczenia wzmacniające mięśnie pośladkowe i kulszowo-goleniowe
8.8. Ćwiczenia kończyn dolnych i stóp
8.9. Ćwiczenia relaksacyjne
8.10. Stretching
8.11. Ćwiczenia w wodzie
8.12. Gry i zabawy stosowane w korektywie
SŁOWNICZEK WYBRANYCH TERMINÓW FACHOWYCH
BIBLIOGRAFIA
STRESZCZENIA
ANEKSY
|
