U wielu ludów pierwotnych popularna była umiejętność porozumiewania się ze zwierzętami, w czym specjalizowali się kapłani - szamani. Od jogów indyjskich oczekiwano, żeby rozumieli przekazy zwierząt i potrafili wywierać wpływ na zwierzęta siłą swego umysłu. W kulturach plemiennych na całym świecie ceniono zwierzęta i często traktowano je jako równoważnych partnerów człowieka. W buddyzmie szanuje się zwierzęta ze względu na podstawową zasadę postępowania: ahinsę - nieprzysparzanie cierpienia. W chrześcijaństwie znana jest opowieść o św. Franciszku z Asyżu, który rozmawiał z ptakami i zwierzętami lądowymi. Wraz z rozwojem cywilizacji europejskiej zdolność pokojowego współżycia ze zwierzętami najwyraźniej zanika ze względu na wyalienowanie człowieka z naturalnego środowiska i coraz rzadszą możliwość kontaktu ze zwierzęciem. Człowiek zaczyna traktować zwierzęta przedmiotowo i utylitarnie, czasem wręcz z ogromnym okrucieństwem. Przez wieki przyzwoleniem na to bywają bezpodstawne, nienaukowe i szowinistyczne twierdzenia, jakoby zwierzęta „nie umiały myśleć, odczuwać bólu" czy „nie miały duszy" albo „zostały poddane człowiekowi" itd. Jednakże obecnie, co należy odnotować z radością, coraz bardziej dochodzi do głosu ludzka wrażliwość moralna na prawa zwierząt, które zaczynają być przestrzegane, a przepisy prawne obowiązujące już w większości krajów, ustawowo zakazujące znęcania się nad zwierzętami, stają się orężem w walce z bezmyślnością i egoizmem człowieka. W skład wszystkich ziemskich organizmów, od roślin począwszy a na zwierzętach wyższych skończywszy, wchodzą białka złożone z aminokwasów. O wspólnym dziedzictwie świadczy nie tylko to, że aminokwasy są utworzone przez długie łańcuchy węglowe i tylko węglowe, a nie np. krzemowe, choć przynajmniej teoretycznie wydaje się to możliwe.
Spis treści
Wstęp 1. Psychologia, behawioryzm, etologia 2. Problemy interpretacyjne 3. Porozumienie niewerbalne 4. Instynkt i odruchy 5. Zmysły 6. Narzędzia 7. Sztuka?
8. Komunikacja ponadzmysłowa (pozazmysłowa) Telepatia, prekognicja, telekineza Próby wyjaśnienia Orientacja w czasoprzestrzeni Pola morficzne (morfogenetyczne) Sheldrake'a
9. Empatia Zooterapia Fałszowanie komunikatu - oszustwa Rytuał przepraszania
10. Porozumienie i nieporozumienia międzygatunkowe 11. Udomowienie
12. Rozumienie języka zwierząt Mowa ciała psa Konie i osły Koty i ich mowa ciała Inne zwierzęta
13. Uczucia Emocje i uczucia Ból i cierpienie Żałoba i depresja Lęk Miłość, sympatia, zaloty 14. Rytuały agresji Nękanie Walka Rozdzielanie Próby interpretacji rytuałów walki
15. Zachowania społeczne Stado i porządek dziobania Stado koni Psy i wilki Domowe stado mieszane Małpy Inne: świnie, pieski preriowe, owady 16. Język Definicje języka Słowa a myślenie Ciągłość ewolucyjna a saltacjonizm Mózg a mowa Rozumienie języka ludzi Nauka ludzkiego języka Prawo tonacji
17. Świadomość Świadomość jako odzwierciedlenie rzeczywistości Sen Samoświadomość i test łatki Pamięć
18. Jak się uczą zwierzęta Wiedza wrodzona i odruchy Nauka przez naśladownictwo Rozwiązywanie problemów - myślenie abstrakcyjne
19. Zakończenie Literatura
|