Podręcznik zawiera praktyczne podstawy geologii, w tym geologii strukturalnej, mineralogii i petrografii oraz paleontologii. Przeznaczony jest dla studentów wyższych uczelni technicznych, mających w programie elementy geologii. Szczególnie polecany jest dla studentów Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej, jako przewodnik do ćwiczeń z przedmiotu geologia ogólna oraz z przedmiotu paleontologia. Może służyć jako pomoc dla studentów studiów dziennych, zaocznych i wieczorowych, będąc uzupełnieniem wiadomości przekazywanych na ćwiczeniach i wykładach.
Przewodnik podzielono na trzy części: Elementy tektoniki, Podstawy mineralogii i petrografii oraz Elementy paleontologii.
Dział Elementy tektoniki zawiera zagadnienia geologii strukturalnej, z licznymi przykładami praktycznymi. Ilustrują one wykonywane na ćwiczeniach zadania: pomiary kompasem geologicznym, intersekcję geologiczną interpretację map geologicznych, sporządzanie przekrojów itp.
Dział Podstawy mineralogii i petrografii obejmuje makroskopowy opis najczęściej spotykanych minerałów skałotwórczych i skał. Rozpoznawanie minerałów opiera się głównie na znajomości ich makroskopowych cech diagnostycznych, natomiast opis skał uwzględnia ich cechy strukturalno-teksturalne oraz skład mineralny. Chcąc ułatwić studentom przyswojenie praktycznych wiadomości z zakresu mineralogii i petrografii, w podręczniku zastosowano uproszczone klasyfikacje skał. Uzupełnieniem tej części przewodnika są informacje na temat występowania opisywanych skał w Polsce.
Dział Elementy paleontologii zawiera podstawowe terminy związane z systematyką organizmów kopalnych, ich budową i środowiskiem życia. Ze względu na praktyczny charakter przewodnika zawarto w nim jedynie charakterystykę organizmów, których identyfikacja jest możliwa przy zastosowaniu metod makroskopowych. Szczegółowo omówiono budowę elementów szkieletowych grup organizmów najczęściej zachowujących się w stanie kopalnym. Liczne ilustracje, mające na celu ułatwienie studentom makroskopowy opis i rozpoznawanie skamieniałości, uwzględniaj ą stosowaną powszechnie łacińską terminologię.
Uzupełnieniem działów Elementy tektoniki i Elementy paleontologii jest zamieszczona w załączniku tabela stratygraficzna, zgodna z opracowaniem Międzynarodowej Komisji Stratygraficznej (ISC), obowiązująca od 2004 roku.
Do każdego z działów dołączono spis literatury uzupełniającej.

SPIS TREŚCI

WSTĘP    

1. ELEMENTY TEKTONIKI
1.1.    Wiadomości wstępne z tektoniki    
1.1.1.    Parametry charakteryzujące warstwę    
1.1.2.    Parametry określające położenie warstwy w przestrzeni    
1.1.3.    Określanie położenia warstwy w przestrzeni za pomocą kompasu geologicznego    
1.1.4.    Określanie położenia warstwy na podstawie mapy geologicznej    
1.2.    Intersekcja geologiczna    
1.3.    Deformacje warstw    
1.3.1.    Deformacje ciągłe    
1.3.2.    Deformacje nieciągłe    
1.4.    Inne struktury geologiczne    
1.4.1.    Intruzje    
1.4.2.    Niezgodności    
1.5.    Czytanie map geologicznych    
1.6.    Sporządzanie przekroju geologicznego    
Bibliografia uzupełniająca    

2. PODSTAWY MINERALOGII I PETROGRAFII
2.1.    Minerały skałotwórcze    
2.1.1.    Systematyka minerałów    
2.1.2.    Cechy fizyczne minerałów    
2.2.    Skały magmowe    
2.2.1.    Minerały skałotwórcze skał magmowych    
2.2.2.    Ogólny podział skał magmowych    
2.2.3.    Opis makroskopowy skał magmowych    
2.2.4.    Charakterystyka najczęściej występujących skał magmowych    
2.3.    Skały osadowe okruchowe i ilaste    
2.3.1.    Skład mineralny skał okruchowych i ilastych    
2.3.2.    Opis makroskopowy skał okruchowych i ilastych    
2.3.3.    Charakterystyka najczęściej spotykanych skał okruchowych i ilastych
2.4.    Skały osadowe pochodzenia chemicznego i organicznego    
2.4.1.    Skład mineralny skał chemicznych i organicznych    
2.4.2.    Opis makroskopowy skał chemicznych i organicznych    
2.4.3.    Charakterystyka najczęściej występujących skał pochodzenia chemicznego i organicznego    
2.5.    Skały metamorficzne    
2.5.1.    Podział skał metamorficznych    
2.5.2.    Skład mineralny skał metamorficznych    
2.5.3.    Struktury i tekstury skał metamorficznych    
2.5.4.    Charakterystyka najczęściej występujących skał metamorficznych. Bibliografia uzupełniająca    

3. ELEMENTY PALEONTOLOGII
3.1.    Część ogólna    
3.1.1.    Pojęcia podstawowe    
3.1.2.    Podstawy systematyki świata organicznego    
3.1.3.    Środowiska i tryb życia organizmów    
3.1.4.    Sposoby powstawania i rodzaje skamieniałości    
3.2.    Część systematyczna    
3.2.1.    Gromada Foraminiferida - Otwornice    
3.2.2.    Typ Porifera - Gąbki    
3.2.3.    Typ Cnidaria - Parzydełkowce    
3.2.4.    Typ Mollusca - Mięczaki    
3.2.5.    Typ Arthropoda - Stawonogi    
3.2.6.    Typ Echinodermata - Szkarłupnie    
3.2.7.    Typ Brachiopoda- Ramienionogi    
3.2.8.    Typ Hemichordata- Półstrunowce    
3.3.    Elementy paleobotaniki    
3.3.1.    Ery roślinne w dziejach Ziemi    
3.3.2.    Wybrani przedstawiciele flory karbonu    

Bibliografia uzupełniająca    

ZAŁĄCZNIK    
WYKAZ ŹRÓDEŁ ILUSTRACJI