Termin - łańcuch dostaw - rozumiany jest jako działalność związana z przepływem produktów i usług od ich oryginalnego źródła, przez wszystkie formy pośrednie, aż do postaci, w której produkty i usługi są konsumowane przez ostatecznego klienta. Warunkiem koniecznym utworzenia łańcucha dostaw jest łańcuch magazynowo-transportowy, zwany także łańcuchem logistycznym. Łańcuch dostaw to przepływ produktów logistycznych w ściśle określonej konfiguracji sieci logistycznej. Z punktu widzenia pojedynczego przedsiębiorstwa pomocne jest spojrzenie na łańcuch dostaw jak na system logistyczny. System ten może być analizowany w różnych przekrojach. Każdy analizowany przekrój służy innemu celowi. W praktyce spotyka się podziały z punktu widzenia: • zarządzania materiałami i dystrybucją fizyczną • istniejących centrów kosztów, • podziału na węzły, ścieżki i kanały logistyczne. Niniejszy podręcznik poświęcony jest problemom logistyki zaopatrzenia. Organizacyjna rzeczywistość uwidocznia różnice między systemami zaopatrzenia materiałowego w organizacjach przemysłowych, np.: kopalniach węgla, hutach, montowniach, zakładach produkujących żywność, sklepach detalicznych oraz hurtowniach. Logistyka zaopatrzenia jest interesująca z kilku powodów. Zaopatrzenie poprzedza procesy produkcyjne działalności podstawowej. Tradycyjne zaopatrzenie obejmuje: • określenie i ocenę potrzeb, wymagań, • analizę dostawców, rynku, źródeł zaopatrzenia, • zarządzanie procesami zakupu, • transport zaopatrzeniowy, • odbiór materiałów. Analizując logistyczne systemy zaopatrzenia trzeba zwrócić uwagę na ich złożoność i zróżnicowanie (w procesach produkcyjnych ciągłych i dyskretnych). Efektywne zarządzanie łańcuchem dostaw wymaga bardzo uważnej koordynacji. Badacze i praktycy zwracają uwagę na związek logistyki zaopatrzenia i logistyki dystrybucji. Przepływ informacji jest tym istotnym elementem, który umożliwia koordynację w systemach. Efektywne zaopatrzenie w surowce, towary, usługi ma wpływ na uzyskanie przez daną organizację pozytywnych czynników finansowych. Proces zaopatrzenia łączy uczestników łańcucha dostaw i wykracza poza granice przedsiębiorstwa. Składa się z działań, które są realizowane: - wewnątrz organizacji, między - - różnymi organizacjami. Wymagają zaangażowania się wszystkich stron uczestniczących w transakcjach. Procesy zaopatrzenia są silnie powiązane z planowaniem i sterowaniem produkcją. Z kolei efektywne, sprawne i skuteczne zarządzanie zapasami jest najważniejszym zadaniem, aby wszystkie funkcje logistyczne w przedsiębiorstwie były wykonane na zadowalającym poziomie. Zapasy mają także znaczenie ekonomiczne dla pojedynczej organizacji. Stąd drugim ważnym zagadnieniem w przedsiębiorstwie jest gospodarka magazynowa, a więc: • zapasy w systemie logistycznym, • sterowanie zapasami, • decyzje dotyczące magazynowania. Podręcznik obejmuje wiedzę z zakresu zaopatrzenia, którą można ująć w następujące części: • charakterystyka procesu zaopatrzenia oraz miejsce logistyki zaopatrzenia w łańcuchu dostaw, • zakupy zaopatrzeniowe, relacje dostawca - odbiorca, • zagadnienia magazynowania, • decyzje podejmowane w procesie zaopatrzenia, metody, koszty logistyczne, • centra logistyczne jako element łańcuchów zaopatrzeniowych. Podręcznik zawiera siedem studiów przypadków opisujących realistyczne sytuacje. Celem przedstawionych przypadków jest między innymi nabywanie umiejętności przekształcania podręcznikowej wiedzy menedżerskiej w umiejętności praktyczne. Studia przypadków zostały oparte na wykonanych pracach dyplomowych studentów Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej w Gliwicach.
SPIS TREŚCI
Wstęp 1. Rozwinięcie pojęcia logistyka 2. Układ podręcznika
Rozdział 1. Miejsce zaopatrzenia w łańcuchu dostaw 1.1. Zaopatrzenie jako element łańcucha dostaw 1.2. Strategiczne znaczenie zaopatrzenia 1.3. Komunikacja i informacja w zaopatrzeniowym łańcuchu dostaw 1.4. Koordynacja działań w łańcuchu dostaw 1.5. Analiza łańcucha wartości 1.6. Kształtowanie łańcucha podaży 1.6.1. Kompleksowe ujęcie procesów zaopatrzenia 1.6.2. Zaopatrzenie „odchudzone" 1.6.3. Zaopatrzenie „elastyczne" 1.6.4. Zaopatrzenie ukierunkowane na ekologię 1.7. Podsumowanie 1.8. Pytania i problemy do dyskusji
Rozdział 2. Zaopatrzenie w przedsiębiorstwie 2.1. Charakterystyka procesu zaopatrzenia 2.2. Logistyczna koncepcja zaopatrzenia 2.3. Organizacja podsystemu logistyki zaopatrzenia 2.3.1. Zasady zewnętrznego zaopatrzenia 2.3.2. Koordynacja zadań zaopatrzeniowych 2.3.3. Organizacja służb zaopatrzeniowych 2.4. System informacyjny zaopatrzenia 2.4.1. Charakterystyka systemu informacyjnego 2.4.2. Systemy informatyczne 2.4.3. Systemy komunikacji 2.5. Kierunki zmian w procesie zaopatrzeniowym przedsiębiorstwa 2.6. Podsumowanie 2.7. Pytania i problemy do dyskusji
Rozdział 3. Zakupy zaopatrzeniowe 3.1. Proces zakupu. Kierunki zmian 3.2. Organizacja procesu zakupów 3.2.1. Przebieg procesu zakupów 3.2.2. Procedury zakupów 3.2.3. Proces zamawiania materiałów 3.2.4. Import materiałów 3.3. Analiza rynku zaopatrzenia 3.3.1. Marketing zaopatrzenia 3.3.2. Wpływ globalizacji na rynek zaopatrzenia 3.4. Kształtowanie stosunków dostawca - odbiorca 3.4.1. Procesy negocjacji 3.4.2. Współpraca partnerska 3.5. Podsumowanie 3.6. Pytania i problemy do dyskusji
Rozdział 4. Magazynowanie 4.1. Magazyn jako ogniwo łańcucha dostaw 4.2. Infrastruktura magazynowania i manipulacji 4.3. Organizacja przepływu materiałów przez magazyn 4.4. Charakterystyka procesu magazynowania 4.5. Dokumentacja obrotów magazynowych 4.6. Opakowania 4.7. Zarządzanie zapasami 4.8. Podsumowanie 4.9. Pytania i problemy do dyskusji
Rozdział 5. Koszty logistyczne zaopatrzenia 5.1. Koszty procesów w łańcuchu dostaw 5.2. Wpływ kosztów logistycznych zaopatrzenia na wyniki przedsiębiorstwa 5.3. Metody kalkulacji kosztów w przedsiębiorstwie 5.4. Analiza kosztów zaopatrzenia 5.5. Kontroling logistyczny 5.6. Podsumowanie 5.7. Pytania i problemy do dyskusji
Rozdział 6. Metody wspomagające podejmowanie decyzji w zaopatrzeniu 6.1. Metody klasyfikacji materiałów zaopatrzeniowych 6.2. Analiza potrfolio rynku zaopatrzenia 6.3. Metoda wyboru źródeł zakupu 6.4. Planowanie potrzeb materiałowych 6.5. Metoda Just-in-Time (JIT) 6.6. Metody sterowania zapasami 6.7. Analiza wskaźnikowa 6.8. Podsumowanie 6.9. Pytania i problemy do dyskusji
Rozdział 7. Centrum logistyczne - element łańcuchów zaopatrzeniowych 7.1. Ogólne wiadomości o centrach logistycznych 7.1.1. Powody budowy centrów logistycznych 7.1.2. Definicje terminu - centrum logistyczne 7.1.3. Cele i zadania centrów logistycznych 7.1.4. Funkcje centrum logistycznego 7.2. Intermodalność transportu 7.2.1. Podstawowe określenia. Cechy transportu intermodalnego 7.2.2. Transport intermodalny w relacji do wybranych gałęzi transportu 7.2.3. Korytarze transportowe 7.3. Planowanie budowy centrum logistycznego 7.3.1. Decyzje dotyczące budowy centrum logistycznego 7.3.2. Wybór lokalizacji 7.4. Modele inicjacji i realizacji centrów logistycznych 7.4.1. Modele inicjacji 7.4.2. Modele realizacji 7.5. Modele finansowania inwestycji 7.6. Podsumowanie 7.7. Pytania i problemy do dyskusji
Rozdział 8. Studia przypadku - logistyka zaopatrzenia 8.1. Klasyfikacja materiałów zaopatrzeniowych metodą ABC 8.2. Klasyfikacja materiałów zaopatrzeniowych metodą ABC i XYZ 8.3. Analiza portfolio rynku zaopatrzeniowego 8.4. Metoda wyboru źródeł zakupu 8.5. Planowanie potrzeb materiałowych. Procesy dyskretne 8.6. Zarządzanie zapasami 8.7. Gospodarka magazynowa 8.7.1. Rozmieszczenie materiałów w magazynie 8.7.2. Przepływy informacyjne
|