W szeroko pojmowanej ochronie środowiska szczególną rolę odgrywa
wiedza z zakresu meteorologii i klimatologii. Atmosfera, będąca w
centrum sfer środowiskowych, zapewnia im bezpośredni kontakt, a także
sama stanowi obiekt destrukcji. Nie da się chronić środowiska bez
zwrócenia uwagi na to, co dzieje się w atmosferze. Oddziaływania nasze
na ten obszar prowadzą do pogorszenia jego jakości, a przez atmosferę
są transportowane na znaczne odległości i trafiają do lito- czy
hydrosfery i kończą w ten sposób dzieło destrukcji. Nie ma zatem
ochrony środowiska bez ochrony powietrza, a powietrza nie można chronić
bez znajomości zjawisk atmosferycznych. Trafiające do atmosfery
różnorodne czynniki zanieczyszczają tę część środowiska na trzech
poziomach. Tuż przy powierzchni Ziemi gromadzą się tzw. produkty emisji
dolnych, gazy, pyły, zanieczyszczenia, które w wielu przypadkach
stanowią bezpośrednie zagrożenie, a zawsze powodują dyskomfort dla
pozostałych ożywionych elementów środowiska. Emisje w średnie partie
troposfery (najniższej warstwy atmosfery) trafiają do obiegu dzięki
cyrkulacji atmosferycznej i zgodnie z jej zasadami przemieszczają się w
przestrzeni, zmieniając ?jakość pogody". Może się to objawiać np. w
postaci kwaśnych deszczów, które stanowią poważny problem z zakresu
oddziaływań na środowisko. Część substancji emitowanych do atmosfery, z
powodu długiego okresu rozpadu, jest przenoszona systemem cyrkulacji
pionowej w wysokie partie troposfery i stratosfery. Staje się w ten
sposób trwałym elementem układu, a dzięki swym cechom zmienia
właściwości atmosfery i przez to wpływa na system pogodowy, a nawet
klimatyczny całej planety.
Niniejsza książka, zawierająca informacje z dziedziny podstaw
meteorologii i klimatologii, jest przeznaczona dla wszystkich tych,
którzy studiują na kierunku ochrona środowiska. Ponadto mogą się nią
zainteresować studenci dowolnych kierunków, z tym że jej szczególnymi
adresatami są słuchacze kierunków przyrodniczych. Podane tu informacje
mają głównie charakter opisu zjawisk, w mniejszym stopniu, chociaż moim
zdaniem wystarczającym, jest prezentowana głębsza analiza
fizyczno-chemiczna. Zawartość skryptu stanowi najbardziej zwięzły
zestaw wiedzy z tej dziedziny. Po przestudiowaniu zagadnień
podstawowych czytelnik zyskuje orientację w bardzo wielu sprawach
dotyczących zasad funkcjonowania atmosfery. Na tej bazie łatwiej można
zrozumieć problemy typowe dla współczesnej meteorologii. Zawarty w
książce spis literatury stanowi wykaz pozycji, skąd zaczerpnięto
niektóre dane, można go jednak potraktować również jako wskazanie na
wartościowe pozycje uzupełniające.
Spis treści:
Przedmowa
1. Krótki rys historii rozwoju meteorologii
2. Pomiary i obserwacje meteorologiczne
3. Atmosfera ziemska
4. Promieniowanie słoneczne
5. Ciepło i termika układu podłoże - atmosfera
6. Obieg wody w przyrodzie i jej przemiany fazowe
7. Ciśnienie atmosferyczne
8. Cyrkulacja powietrza
9. Analiza i prognoza pogody
10. Klimat
11. Współczesne problemy klimatyczne świata i ich aspekty ekonomiczno-prawne
12. Ekoklimat - agroklimat
13. Biometeorologia
Bibliografia
Słownik ważniejszych terminów
|
