Podręcznik przeznaczony dla studentów geografii i nauk pokrewnych, może być przydatny także w studiach z ochrony środowiska. Zawiera ogólne wiadomości o czynnikach pogodotwórczych i meteorologicznych oraz podstawowy zasób wiedzy o mapie i prognozowaniu pogody, przyrządach i metodyce pomiarów meteorologicznych. Podręcznik bogato ilustrowany, liczne rysunki i komentarze ułatwiają zrozumienie i przyswojenie treści.

Spis treści:

1. Wstęp
1.1. Przedmiot i cel badań meteorologicznych
1.2. Obserwacje i badania meteorologiczne w przeszłości

2. Pomiary i obserwacje meteorologiczne
2.1. Sieć meteorologiczna
2.2. Stacje meteorologiczne
2.3. Terminy pomiarów i obserwacji meteorologicznych oraz zapis ich wyników
2.4. Satelity i teledetekcja naziemna w badaniach meteorologicznych
2.5. Wielkości określające stan fizyczny atmosfery i podstawowe zasady ich pomiaru
2.5.1. Ciśnienie atmosferyczne
2.5.2. Promieniowanie
2.5.2.1. Podstawowe obliczenia astronomiczne niezbędne przy pomiarach aktynometrycznych
2.5.3. Usłonecznienie
2.5.4. Temperatura powietrza
2.5.5. Parowanie
2.5.6. Wilgotność powietrza
2.5.7. Zachmurzenie nieba
2.5.8. Opady atmosferyczne
2.5.9. Wiatr
2.5.10. Zjawiska atmosferyczne
2.5.11. Widzialność

3. Atmosfera Ziemi
3.1. Ważniejsze parametry fizyczne atmosfery
3.2. Skład atmosfery
3.2.1. Tlen, para wodna i dwutlenek węgla w atmosferze
3.2.2. Ozon w atmosferze ziemskiej
3.2.3. Zanieczyszczenia atmosfery
3.3. Budowa atmosfery
3.4. Elektryczność atmosferyczna
3.5. Zjawiska optyczne i akustyczne w atmosferze

4. Promieniowanie słoneczne w atmosferze. Promieniowanie Ziemi
4.1. Słońce jako źródło energii dla Ziemi i jej atmosfery
4.2. Promieniowanie słoneczne bezpośrednie
4.3. Osłabienie promieniowania słonecznego w atmosferze
4.4. Promieniowanie słoneczne rozproszone
4.5. Promieniowanie słoneczne całkowite
4.6. Pochłanianie i odbijanie promieniowania słonecznego przez powierzchnię Ziemi
4.7. Promieniowanie powierzchni Ziemi
4.8. Promieniowanie atmosfery
4.9. Bilans promieniowania powierzchni Ziemi

5. Ciepło i temperatura powierzchni Ziemi oraz atmosfery
5.1. Procesy wymiany ciepła między podłożem i atmosferą
5.2. Zmiany adiabatyczne i pionowa stratyfikacja temperatury powietrza
5.3. Procesy cieplne w różnych rodzajach podłoża
5.3.1. Procesy cieplne w gruncie
5.3.2. Procesy cieplne w zbiornikach wodnych
5.4. Temperatura powietrza i jej zmiany
5.5. Bilans cieplny układu powierzchnia Ziemi-atmosfera

6. Woda w atmosferze ziemskiej
6.1. Właściwości, zasoby i krążenie wody w przyrodzie
6.2. Parowanie wody
6.3. Wilgotność powietrza
6.4. Kondensacja pary wodnej zawartej w atmosferze
6.5. Powstawanie i główne rodzaje mgieł
6.6. Powstawanie chmur i ich klasyfikacja
6.6.1. Główne rodzaje chmur
6.6.2. Powstawanie chmur
6.7. Opady i osady atmosferyczne
6.7.1. Powstawanie opadów
6.7.2. Pokrywa śnieżna
6.7.3. Osady atmosferyczne
6.7.4. Sztuczne wywoływanie opadów atmosferycznych

7. Pole ciśnienia powietrza i wiatr
7.1. Zmiany ciśnienia powietrza wraz z wysokością
7.2. Izobary i układy baryczne
7.3. Siły wywołujące i kształtujące wiatr
7.4. Wiatr w przyziemnej warstwie powietrza

8. Cyrkulacja atmosfery
8.1. Schemat ogólnej cyrkulacji atmosfery na kuli ziemskiej
8.2. Prądy strumieniowe w atmosferze
8.3. Rozkład ciśnienia powietrza na poziomie morza
8.4. Główne systemy wiatrów na kuli ziemskiej
8.4.1. Cyrkulacja atmosfery w szerokościach międzyzwrotnikowych. Zjawisko El Nino
8.4.2. Cyrkulacja powietrza w szerokościach pozazwrotnikowych
8.4.3. Cyrkulacja monsunowa
8.5. Wiatry lokalne i cyklony tropikalne

9. Masy powietrza i fronty atmosferyczne
9.1. Masy powietrza na kuli ziemskiej i ich klasyfikacja
9.1.1. Klasyfikacja termiczna mas powietrza
9.1.2. Klasyfikacja geograficzna mas powietrza
9.2. Geneza i rodzaje frontów atmosferycznych
9.2.1. Fronty klimatologiczne (fronty główne)
9.2.2. Główne cechy pogody w obszarze frontu ciepłego i frontu chłodnego
9.3. Działalność cyklonalna w poza zwrotnikowych szerokościach geograficznych
9.3.1. Powstawanie i rozwój niżów barycznych z frontami atmosferycznymi
9.3.2. Pogoda w układach cyklonalnych i antycyklonalnych szerokości pozazwrotnikowych
9.4. Masy powietrza i fronty atmosferyczne kształtujące pogodę w Polsce

10. Prognozowanie stanów pogody
10.1. Mapa pogody
10.2. Synoptyczna analiza mapy pogody i prognoza pogody
10.3. Zagadnienie modeli matematycznych w prognozowaniu pogody
10.4. Prognozowanie pogody na podstawie obserwacji oznak lokalnych

Słowniczek wybranych pojęć z zakresu meteorologii
Literatura
Załączniki
Fotografie